Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2014/18366 K.2014/18030

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı banka tarafından tamamına yönelik olarak temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.22.09.2014 (Pzt.)

KARŞI OY YAZISI

Davalı banka, aile konutu üzerine ipotek tesisine davacı eşin yazılı muvafakatinin alındığını ileri sürmüş; davacı vekili ise, muvafakat belgesindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını bildirmiştir. Belgedeki imzanın, rızası gereken eşin (davacının) eli ürünü olmadığı, adli tıp raporu ile tespit edilmiştir. Adli Tıp raporu, muvafakat belgesinin sahte olarak düzenlendiğini gösterir.

Ancak bu sahteliğin banka yetkililerinin el ve işbirliğiyle yapıldığı kanıtlanmadıkça, bu sahtelikten lehine ipotek tesis edilen banka etkilenmez. Çünkü Türk Medeni Kanununun 194'üncü maddesinde rıza beyanının geçerliliği belirli bir şekle tabi tutulmamıştır. Rıza beyanı, işlemden önce, işlem sırasında veya işlemden sonra verilebileceği gibi, yazılı veya sözlü olarak da verilebilir.

İşlemden önce taşınmazın tapu kütüğüne konutla ilgili şerh konulmamış olduğuna göre, ipotek tesisine ilişkin işlemi yapan tapu sicil memurunun rızası gereken eşi huzuruna çağırması da beklenemez.

Konut üzerinde hak sahibi olan eşin, ipotek tesisine eşinin rızasının bulunduğunu gösteren belgeyi banka yetkililerine vermiş olması yeterlidir. Bankanın, getirilen bu belgedeki imzanın rızası gereken eşe ait olup olmadığını araştırma veya alacağına teminat olarak gösterilen taşınmazın aile konutu olduğunu bilmesi halinde, diğer eşin rıza beyanını huzurda alma yükümlülüğü yoktur.

Tacir olmasından kaynaklanan basiretli hareket etmeye ilişkin yasal yükümlülüğü, dışarıda hazırlanıp kendisine getirilen muvafakat belgesindeki imzanın, rızası gereken eşe ait olup olmadığını araştırmaya kadar varmaz. Onun yükümlülüğü, alacağına teminat olarak gösterilen taşınmaz “konut” (mesken) niteliğinde ise, hak sahibinin “aile konutu” olup olmadığını araştırmakla, bu nitelikte ise, diğer eşin rızasını aramakla sınırlıdır.

Rıza beyanının noter tarafından tespit edilmiş olmasını aramak da, bu beyanı kanunun öngörmediği şekle tabi tutmak anlamına gelir ki, bu da kanuna aykırı olur. Bu bakımdan muvafakat belgesinin, banka yetkililerince veya onların bilgisi dahilinde sahte olarak düzenlendiği ispat edilmedikçe, bu sahtelikten lehine ipotek tesis edilen banka sorumlu tutulamaz ve belgenin sahteliği bankanın kazanımı üzerinde etkili olmaz.

Dosyada bu yönde bir delil bulunmadığına göre, lehine ipotek tesis edilen banka iyiniyetli sayılmalı ve kazanımı korunmalıdır. (TMK. md. 1023) Bu bakımdan hükmün bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun onama kararına iştirak etmiyorum.