Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2015/13861 K.2015/17857 (2015-10-08)

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, “hukuki yarar yokluğu” sebebiyle usulden reddedilmiştir. Mahkeme, davayı “velayetin kaldırılması” olarak vasıflandırmış, velayete sahip olan annenin ölümüyle çocuğun velayetinin davalıda olmayıp, askıda olduğunu, davalıda olmayan bir veleyetin de, kaldırılmasının söz konusu olmayacağından hareketle davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hakime aittir (HMK.md.33). Davacı, küçük ...'in ağabeyidir. Anne ve babasının boşandıklarını, boşanma kararı ile kardeşi 21.09.1998 doğumlu ...'in velayetinin annesine bırakıldığını, kararın 27.11.2012 tarihinde kesinleştiğini, velayet kendisine bırakılmış olan annesinin 18.04.2015 tarihinde öldüğünü ileri sürmüştür.

Ana ve baba, boşandığına ve boşanma kararıyla velayet kendisine verilen anne daha sonra öldüğüne göre, bu halde velayet kendiliğinden babaya geçmez. Dolayısıyla, velayet davalıda değildir. Olmayan bir velayetin doğal olarak kaldırılması da istenemez. Ne var ki, velayet kamu düzenindendir.

Dava dilekçesindeki açıklamalara ve yukarıda açıklanan hukuki duruma göre, dava, velayetin kaldırılması niteliğinde değil, çocuk üzerinde velayet hakkına tek başına sahip olan ebeveynin ölümü sebebiyle, çocuğun boşlukta kalan velayetinin yeniden düzenlenmesine ilişkindir. Davada kaldırma talep edilmiş olması, tespit edilen bu hukuki durum karşısında önemli olmayıp, dava, ortaya çıkan bu durumu hakime ihbar niteliğindedir.

Bu durumda, ihbar edenin hukuki yararı olup olmadığına bakılmaz. Böyle bir durumda, aile hakiminin velayeti yeniden düzenlemesi zorunludur.

O halde, küçüğün velayetiyle ilgili düzenleme yapılması, babanın velayet görevini yerine getirmesine fiili ve hukuki bir engel bulunup bulunmadığının re'sen araştırılması, vasi atanmasına gerek görülmedikçe çocuğun babasının velayeti altına konulması, aksi durumda çocuğa vasi atanması için yetkili vesayet makamına durumun ihbar edilmesi gerekir. Bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.