Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/17624 K.2018/5906

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından, her iki boşanma davası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, davacı kadın tarafından 03.08.2015 tarihinde ... ... 1. Aile Mahkemesi'nde açılmış, yargılamanın devamında davalı erkek tarafından 21.03.2016 tarihinde ... ... 21. Aile Mahkemesinde açılan birleşen boşanma davası 28.03.2016 tarihli dosya üzerinden verilen kararla eldeki dava dosyası ile birleştirilmiş, 17.05.016 tarihli karar duruşmasında "birleşen dosyanın geldiği görülmekle tahkikatın bittiği" belirtilerek davalı erkeğin davasının reddine, davacı kadının davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına ve boşanmanın fer’ilerine karar verilmiştir.

Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir (HMK m. 122). Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ya da davalının cevap vermemesi halinde mahkemece ön inceleme duruşma günü belirlenir ve taraflar ön inceleme duruşmasına davet edilir (HMK m. 139).

Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (HMK m. 137).

Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK m. 147/1). Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir (HMK m. 186/1).

Somut olayda; davalı erkeğin birleşen boşanma dava dilekçesi davacı kadına tebliğ edilmemiş, dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlanmamış, davalının birleşen davası yönünden ön inceleme duruşması yapılmadığı gibi bu davada bildirdiği vakıalar ve deliller yönünden bir işlem gerçekleştirilmemiş, birleşen dava dosyasının esas dava dosyası arasına geldiği belirtilerek yargılama sonuçlandırılmıştır.

Mahkemece, davalı erkek tarafından açılan davanın eldeki dava dosyasında birleştiği de gözetilerek, eldeki dava dosyasında birleşen boşanma davası bakımından dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanması sonrasında bu dava yönünden ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların tespiti, taraflarca üzerinde anlaşılamayan ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar için usulüne uygun şekilde delil gösterildiği takdirde bu delillerin toplanması,

toplanan diğer delillerle hep birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, birleşen dava yönünden usulünce dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlanmadan ve yasada öngörülen şekilde ön inceleme ve tahkikat duruşması yapılmaksızın hüküm kurulması, davalı-davacmın hukuki dinlenilme hakkına (HMK m.27) aykırı olup; bozmayı gerektirmiştir.