Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2017/1042 K.2018/12916

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından hükmün tamamına yönelik olarak temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir (HMK m. 122). Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ya da davalının cevap vermemesi halinde mahkemece ön inceleme duruşma günü belirlenir ve taraflar ön inceleme duruşmasına davet edilir (HMK m. 139).

Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (HMK m. 137).

Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK m. 147/1). Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir (HMK m. 186/1).

Somut olayda; davacının dava dilekçesi davalı kadına konsolosluk vasıtasıyla 27.05.2016 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı kadına dava dilekçesinin tebliğinden önce davalı kadın vekilinin 06.05.2016 tarihinde öne alım dilekçesi verdiği, mahkemenin ön alım dilekçesinden dört gün sonra 10.05.2016 tarihli duruşmada taraf vekillerinin katılımıyla işin esası hakkında hüküm tesis ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece 10.05.2016 tarihli duruşmada çekişmeli vakıalar belirlenmemiş, ön inceleme sonuç tutanağı düzenlenmemiş, inceleme sonuç tutanağını taraflara imzalatılmamış ve tahkikata geçilirken yapılması gereken ihtarı (TMK m. 147/2) yapılmayarak işin esası hakkında karar verilmiştir.

Ön incelemeden tahkikat aşamasına geçmeye karar veren mahkemenin, davalıya delil bildirip bildirmeyeceğini sormadan bildirecekse bu konuda en az iki haftalık kesin süre vermeden, ön incelemeyle bitişik olarak tahkikat aşamasına geçmesi ve aynı anda davalıya delil bildirme hakkını yitirdiğini ihtar etmesi; gösterildiği takdirde delillerin toplanması ve gerçekleşecek sonuca göre bir karar verilmek üzere;

sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafın da davet edilerek ve taraflara çıkarılacak davetiyede belirlenen gün ve saatte hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilerek büküm verilmesi gerekirken yukarıda açıklanan hususlara riayet edilmeksizin hüküm tesisi hukuki dinlenilme hakkının (HMK m.27) ihlali niteliğinde olup, bozmayı gerektirmiştir.