Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2024/1087 K.2024/3052

Taraflar arasındaki aile konutu şerhi konulması ve birleşen tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince aile konutu şerhi konulması davası yönünden tefrik kararı verilmiş, tapu iptali ve tescili davası yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... ile 17.07.2012 tarihinde evlendiklerini, evlilik birlikteliği içerisinde davalı eşi Aydın'ın adına kayıtlı olarak Ankara İli, ... İlçesi, ... İmar Mah. 50945 Ada, 6 Parsel, 1. Bodrum Kat No:6'da yer alan taşınmazı edindiklerini, taşınmazın aile konutu olduğunu buna karşın kendi bilgisi olmadan haksız ve hukuka aykırı olarak üçüncü kişiye devredildiğini duyduğunu, dava konusu taşınmazın üzerine aile konutu şerhi konulmasını talep ve dava etmiştir.

2.Davacı birleşen tapu iptali ve tescili davasının dava dilekçesinde; davalı ... ile evli iken ... Mah. 524. Sk. No:8/6 ... / Ankara adresinde birlikte yaşadıklarını, o taşınmazı aile konutu olarak kullandıklarını, evlilik birliği devam ederken kendisine haber verilmeden ve rızası alınmadan taşınmaz ...'a devredildiğini, akabinde boşanma davası açıldığını, taşınmazın kötü niyetli olarak diğer davalı ...'a devredildiğini belirterek Ankara İli, ... İlçesi, ... Mah. 50945 ada, 6 parsel, 1. bodrum kat, 6 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... asıl davaya sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; üzerine kayıtlı taşınmaz veya mal varlığı bulunmadığını, aile konutu şerhi talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... birleşen davaya sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın hukuka aykırı olduğunu, boşanma davasının devam ettiğini, o durumun bekletici mesele yapılması gerektiği, ayrıca tapu iptali tescil davasına Asliye Hukuk Mahkemesinin bakmaya görevli olduğunu, Yargıtay Kararları uyarınca davanın haksız yere açıldığını, davacı tarafından aleyhine katkı payı alacağı davası açıldığını, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, dava konusu taşınmazın Aile Konutu vasfını taşımadığını, boşanma davasının sonuçlanması halinde aile konutu vasfının ortadan kalkacağını, davalı ...'a yapılan satışın gerçek satış olduğunu, muvazaanın söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... birleşen davaya sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davalı ... ile davacı arasında boşanma davasının devam ettiğini, taşınmazın Aile Konutu vasfının kalmadığını, boşanma davası ile birlikte davacının haklarının sona erdiğini, taşınmazın alım-satım sürecinde davacının da dahil olduğunu, satışa sözlü olarak muvafakat ettiğini, dava konusu taşınmazın satışının gerçek olduğunu, taşınmazın bedelini ödeyerek satın aldığını, taşınmazın satın alınması için 20.000 Dolar'a karar kıldıklarını, bu bedel karşılığında satın aldığını, hatta davacının üzerinde bulunan aracı da satın almayı teklif ettiğini, davacının kabul etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;dava konusu taşınmazın aile konutu olması sebebine dayalı olarak dava açıldığından iş bu dosyada Aile Mahkemesi görevli olduğundan davalıların Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna yönelik itirazlarına itibar edilmediği, yine taraflar arasında mal rejimi tasfiyesi bulunduğundan kaynaklı olarak derdestlik itirazında da bulunulmuşsa da iş bu davanın konusu ile mal rejimi tasfiyesi davasının konusu aynı olmadığından derdestlik itirazları da kabul edilmediği,

dinlenen tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere tarafların evlilik birlikteliklerinin dava konusu ... mahallesindeki 6 Nolu bağımsız bölümde devam ettiği taraflar fiilen ayrılsa dahi taşınmazın aile konutu vasfını kaybetmeyeceği, tapuda aile konutu şerhinin bulunmamasının konutun aile konutu vasfını ortadan kaldırmayacağı, davalı ...'in evlilik birlikteliği içerisinde dava konusu taşınmazın diğer davalı ...'a devrettiği, davalı ...'in dava konusu taşınmazı davacı eşinin açık muvafakati olmadan ve bilgisi dışında davalı ...'a devrettiği tanık beyanları ile ispatlanmış olmakla birleşen davada tapu iptali tescil talebinin kabulü ile.

Ankara İli, ... İlçesi, ...

Mah. 50945 Ada, 6 Parsel, 1. Bodrum Kat, 6 Nolu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, asıl davadaki aile konutu şerhi konulmasına yönelik talep birleşen davadan tefrik edildiğinden asıl davadaki aile konutu şerhi konulmasına yönelik talep birleşen davadan tefrik edildiğinden aile konutu şerhi konulmasına yönelik talep hakkında iş bu dosya üzerinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrarla hükmün tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrarla hükmün tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince; davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplanıp değerlendirildiği, usulü işlemlerin Hukuk Muhakemeleri Kanununa uygun olarak yerine getirildiği, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, tarafların halihazırda evli oldukları, boşanma kararının kesinleşmediği, bu itibarla İlk Derece Mahkemesince verilen kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, usul ve kanuna uygun olan hükme karşı davalı ... ve davalı ...'ın istinaf taleplerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalılar vekilleri temyiz dilekçesinde istinaf başvuru dilekçelerini tekrarla hükmün tamamı yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılardan ...'in temyiz aşamasında sunduğu 05.04.2024 tarihli beyan dilekçesi ile davacı ... ile boşandıklarını ve boşanmanın 22.02.2024 tarihinde kesinleştiğini, davanın konusuz kaldığını beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava henüz kesinleşmeden davacı ve davalı eşin boşanmaları nedeniyle davanın konusuz kalıp kalamayacağı, yargılama giderleri ve vekalet ücreti noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 194 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Davacı kadının tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin yapılan yargılamada, Mahkemece, davanın kabulü ile Ankara İli, ... İlçesi, ... Mah. 50945 Ada, 6 Parsel, 1. Bodrum Kat, 6 Nolu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

2.4721 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesine göre aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlıdır. Bu rıza alınmadan konutla ilgili yapılan tasarruf işlemi geçersizdir. Bu geçersizliği, rızası gereken eş konutun bu vasfını devam ettirmesi koşuluyla evlilik birliği süresince ileri sürülebilir.

Evlilik, boşanma yahut da iptal kararıyla sona ermiş ise, 4721 sayılı Kanun'un "Aile konutuna" sağladığı koruma da sona erer, diğer eşin rızası alınmadan yapılan tasarruf işlemi yapıldığı andan itibaren geçerlilik kazanır. Toplanan delillerden, tarafların Ankara 4. Aile Mahkemesinin 2022/738 Esas ve 2023/107 Karar sayılı ilamıyla boşanmalarına hükmedildiği ve boşanma kararının 22.02.2024 tarihi itibarıyla kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Evlilik boşanma ile sona erdiğine göre dava konusu taşınmaz aile konutu olma niteliğini kaybetmiştir. Bu husus gözetilerek konusuz kalan dava hakkında "Karar verilmesine yer olmadığına" dair karar vermek ve yargılama giderleri ile vekalet ücretini, dava tarihi itibarıyla tarafların haklılık durumları dikkate alınarak, tayin ve takdir etmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi esastan ret kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin harcın istek halinde yatırana iadesine,