Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2025/8445 K.2025/11777

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen davacı vekili tarafından maddi-manevi tazminat talebinin reddi, ziynet alacağı talebinin reddedilen kısmı yönünden; davalı vekili tarafından ise ziynet alacağı davasının kabul edilen kısmı ve zamanaşamı def'înin değerlendirilmemesi yönünden temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı erkek vekili, davalı kadının haksız olarak nişanı bozması nedeniyle hediyelerin iadesi ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş, davalı kadın vekili ise cevap dilekçesinde nişanın davacının belirttiği tarihten daha önce bozulduğunu, bu nedenle nişan bozulmasından kaynaklı alacaklarda dava açmak için öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresinin de geçtiğini, üstelik nişanın bozulmasında davacı tarafın kusurlu olduğunu, bu nedenle tazminat taleplerinin de reddi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davacının tazminat talebinin reddine, hediye edilen ziynetlerin geri iadesi talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın taraflarca istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacının, maddi-manevi tazminata yönelik istinaf taleplerinin esastan reddine, davacının bir kısım altınlara, davalının ise 1 adet çeyrek altın, 2 adet yarım atlına yönelik istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile, kararın bu yönden kaldırılarak yerine yeniden esas hakkında hüküm tesisine karar verilmiş, karar taraflarca temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde Mahkemece nişanın hangi tarihte bozulduğu yönünde bir tespitte bulunulmadığı gibi davalı vekilinin zamanaşımı itirazı hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.

Maddî hukuka dayanan savunma vasıtaları itirazlar ve def’iler olarak ikiye ayrılmakta olup, itirazlar; bir hakkın doğumuna engel olan veya o hakkı sona erdiren vakalar olup, hakim tarafından re’sen gözetilebilmektedir. Def’iler ise; davalının borçlu olduğu edimi özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınmasına imkân veren bir hak olup, taraflarca ileri sürülmesi gerekir.

Bu durumda Mahkemece, davacı ile davalı arasındaki nişanlılık ilişkisi nazara alınarak, davalının öne sürdüğü zamanaşımı def'înin, öncelikle ön sorun şeklinde incelenmesi (HMK.163-164.maddelerine göre) ve olumlu ya da olumsuz bir karara bağlanması gerekirken, davalının zamanaşımı savunması hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden işin esası hakkında yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, sair yönler incelenmeksizin bozmayı gerektirmiştir.