Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/2375 K.2012/7491

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... köyü, 131 ada 31 parsel sayılı 105075,37 m² yüzölçümündeki taşınmaz, Ekim 1985 tarih 18 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak arsa niteliğiyle Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacılar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın kadastro tesbitinin iptaliyle 15/07/2010 tarihli ... bilirkişiler rapor ve krokisinde (C) harfiyle işaretli 48192,97 ve (D) harfiyle işaretli 48796,82 m²'lik bölümün arsa niteliğiyle müştereken davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir. Dava kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın kadastro tesbitinde uygulanan tapu kaydının değişebilir sınırlar içerdiğinden, miktarıyla geçerli olduğu, miktar itibariyle 15/07/2010 tarihli ... bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfiyle işaretli 7200 m²'lik yeri kapsadığı ve miktar fazlası olan (C) ve (D) bölümü üzerinde ise davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hükme yeterli değildir.

Şöyle ki; çekişmeli taşınmazın sınırında 101 ada 1 sayılı orman parseli olup, taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığı araştırılmadığı gibi, dayanak tapu kaydının haritası mahkemece harita keşifte zemine uygulanıp sınırları belirlenmemiş; ayrıca, zilyetlik araştırması yönünden ise, mahalli bilirkişilerin soyut beyanları ile yetinilmiştir.

Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulmaz.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658 ve 6831 sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Yasa ile sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, halen Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.. 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Yasanın 14.

maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, çekişmeli taşınmazın dayanağı tapu kaydının haritası uygulanarak 3402 sayılı Yasanın 20/A maddesi uyarınca kapsamı belirlenmeli, davacılar tapu kaydı kapsamında kalan yerde de hak iddia etmekte iseler bu bölüm ve tapu miktar fazlası yönünden tahsis tarihi olan 14/10/1985 tarihine kadar taşınmaz üzerinde davacılar yararına zilyetlik yolu ile kazanma (Medeni Yasanın 713. maddesi, 3402 sayılı Yasanın 14. ve 17. maddelerindeki ) koşulların araştırılması gerekir.

Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte 1970’li yıllara ait ... fotoğrafları ve memleket haritasında taşınmazın o yıllarda ziraat alanı olarak kullanılıp kullanılmadığı, yine fotoğrometri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasında zilyet ve tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı,

zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, taşınmazın ... yapısı incelenmeli, çekişmeli taşınmazın fiili durumunu da belirtir şekilde rapor alınmalı, imar ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tesbiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı, tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenip; taşınmazın öncesi itibariyle niteliğinin ne olduğu, kime ait olduğu, zilyetliğin nasıl meydana geldiği, ne kadar süre ile ne şekilde devam ettiği, bunun ekonomik amacına uygun olup olmadığı,

tanıkların bilgi ve görgülerinin hangi eylemli olaylara dayandırıldığı belirlenmeli, yerel bilirkişinin imar ihya ve zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri tutanak içeriği ile çeliştiği taktirde 3402 sayılı Yasanın 30/1. maddesi gereğince tesbit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek çelişkinin giderilmesine çalışılmalı.

3402 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, (mirasbırakanları) yönünden de tapu sicil ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı yasanın 03.07.2005 gün 5403 sayılı ...

Koruma ve Arazi Kullanma Yasası ile değiştirilen 14/2. maddesi gereğince ... ve susuz olarak kazanılmış ... miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımıyla zilyetlikle edinme koşullarını oluştuğu belirlendiği taktirde tapu kaydı kapsamında kalıpta hak iddia edilen bölüm yönünden artık 3402 sayılı Yasanın 16/A maddesi uyarınca kişi adına tescil kararı verilemeyeceğinden zilyetliğin tesbitine karar verilmeli tapu kapsamında kalan bölüm için ise davacılar adına tescil edilmelidir.

Kabule göre de; çekişmeli taşınmazın tamamı yönünden kadastro tesbitinin iptaline karar verildiğinden reddedilen bölüm yönünden de sicil oluşturulmaması doğru olmamıştır.