Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/2079 K.2015/9491

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 8. Asliye Hukuk ve Bakırköy 4. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, kira sözleşmesinden kaynaklanan uyarlama istemine ilişkindir. Asliye hukuk mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın HMK'nın 4/a maddesi gereğince kira tespiti davası niteliğinde olduğu, sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Sulh hukuk mahkemesi tarafından ise, davanın 16.06.2011 tarihinde açıldığı, 6100 sayılı HMK'nın ise 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Somut olayda davacı, davalı şirket ile aralarında arasında aktedilen 01.07.2001 tarihli kira sözleşmesi ile iş yeri olarak kullanılacak taşınmazın müvekkili şirkete 5 yıllık olarak kiralamış olduğunu şu an aylık 7170,00 Amerikan Doları kira bedeli ödenmekte olduğunu, dolayısı ile müvekkili davacının aylık m2 brim fiyatının yaklaşık olarak 140 Amerikan Dolarına tekabül ettiğini, bu bedelin çevredeki diğer alışveriş merkezlerine ve aynı alışveriş merkezinde bulunan diğer işyerlerine göre oldukça yüksek bir meblağ olduğunu,

günün ekonomik koşulları ve işyerinin bulunduğu yerin çok yakınında alışveriş merkezlerinin açılması neticesinde kiralanan yerin müşterisinin azalmış ve müvekkili şirketin ticari faaliyetini devam ettirmeye çalıştığı koşulların değişmiş olduğunu, karşılıklı çıkar dengesinin davacı müvekkili kiracı yönünden kullanılmayacak derecede bozulduğunu ileri sürerek kira bedelinin aylık 2650 Amerikan Doları (m2 brim fiyatı aylık 50 Amerikan Doları) olarak uyarlanmasına karar verilmesini talep etmektedir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'na göre alacak ve menfi tespit davalarında görev dava değerine göre belirlenir. Bu ana kuraldan farklı olarak HUMK’nın 8. maddesi II. bendine göre, “Dava konusu şeyin değerine bakılmaksızın kira sözleşmesine dayanan her türlü tahliye, akdin feshi veya tespit davaları, bu davalarla birlikte açılmış kira alacağı ve tazminat davaları ve buna karşılık olarak açılan davalar” dava konusu şeyin değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir. Buna göre, HUMK’nın 8. maddesi II. bendi gereğince tahliye, akdin davaları ile birlikte açılan kira alacağı ve tazminat davaları sulh hukuk mahkemesinde görülür. Diğer istemlerde dava konusu alacağın miktarına göre görevli mahkeme belirlenir.

Somut olayda ise, davacı ile davalı arasında 5 yıllık kira sözleşmesi yapıldığı, dava tarihi itibariyle mecurun aylık kirasının 7.170 USD olduğu, günün ekonomik koşulları uyarınca kira bedeli çok yüksek olduğu açıklanarak kira bedelinin günün ekonomik koşullarına göre uyarlanması ve aylık 2650 USD olarak belirlenmesi talep edilmiş olup; bu olgu gözönüne alındığında, görevli mahkemenin, kira sözleşmesinde kararlaştırılan kira müddeti ve bu süreye tekabül eden toplam kira bedeli dikkate alınarak belirlenmesi, buna göre de, dava değerinin sulh hukuk mahkemesinin görev sınırının üzerinde olması nedeniyle uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.