Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2016/10164 K.2018/6532

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, Hazine ve köy tüzel kişiliğine karşı açmış olduğu 06.03.2015 tarihli davada; ... köyü, 1355 parsel sayılı taşınmazın, tapulama çalışmalarında Hazine adına mera olarak tespit gördüğünü, ancak taşınmazın bir kısmının ... Genel Müdürlüğünce kızılçam ve fıstık çamı dikilerek ağaçlandırıldığını ve ... vasfını kazandığını, bu kısmının ... sınırı içine dahilinin gerektiğini, taşınmazın vasfıyla ilgili gerekli değişikliğin yapılması için il mera komisyon başkanlığına başvurulmuşsa da cevap alınamadığını ileri sürerek, taşınmazın ... vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın hukukî yarar yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... Yönetimi tarafından esasa; davalı Hazine tarafından yargılama giderleri ve vekâlet ücretine yönelik olarak temyiz edilmiş, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 28.01.2016 gün ve 2015/3351 E. - 2016/1078 K. sayılı kararı ile ret ve bozma kararı verilmiştir.

Bozma ve ret kararında: ‘’1) Davacı ... Yönetiminin temyiz itirazları bakımından;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre dava konusu taşınmazın 1970 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında mera vasfıyla orta malı olarak tespit edildiği ve özel sicile kaydedildiği, dava konusu taşınmazın özel sicilde kayıtlı olduğu gözetilmeden, ... Yönetimi tarafından ağaçlandırıldığı, mera olarak tespit ve tescil edilen taşınmazın, ...

Genel Müdürlüğü lehine herhangi bir tahsis yapılmadan ağaçlandırılmasının hukuken sonuç doğurmayacağı ve taşınmazı Devlet Ormanı haline dönüştürmeyeceği, ancak; çekişmeli parselin ağaçlandırılan bölümlerinin davacı yönetim tarafından ... olarak kullanılmak üzere tahsisinin talep edilerek sorunun idari yoldan çözülmesine engel bulunmadığı belirlenerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı ...

Yönetiminin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Davalı Hazinenin temyiz itirazlarına gelince;

Davalı Hazine ve dahili davalı ... Başkanlığına karşı açılan davanın sebeplerinin aynı olduğu gözetilerek her iki davalı lehine tek vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı Hazinenin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak; yargılama sırasında davalı Hazine tarafından dosyaya gider avansı yatırıldığı halde mahkemece hüküm kurulurken davalı Hazine tarafından yatırılan bu gider avansından harcanan kısmın davası reddolunan davacı tarafından Hazineye ödenmesine karar verilmemesi doğru değildir. 6100 sayılı HMK'nın 297/1-ç maddesinde de belirtildiği üzere, mahkemece kurulan hükümde; "...hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresinin açıkça gösterilmesi gerekmektedir. 2016/10164 -2018/6532 Mahkemece açıklanan husus gözetilmeksizin hüküm kurulmuş olması usûl ve kanuna aykırı olup hükmün açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.’’şeklindeki gerekçe ile karar bozulmuştur.

Bozma kararından sonra mahkemece bozma kararı doğrultusunda davanın reddi ile davalı Hazineye gider avansının iadesine karar verilmiş hüküm davacı ... Yönetimi tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararı doğrultusunda karar verilmiş ise de; mahkemece bozma kararından sonra duruşma günü belirlenerek taraflara tebligat yapılmamış ve bozma kararına diyecekleri taraflara sorulmadan ve yine bozma kararına uyulup uyulmaması yönünde bir karar verilmeden dosya üzerinden karar verilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesi hukukî dinlenilme hakkını düzenlemektedir.

Bu hak tarafların yargılama ile bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat haklarını, mahkemenin de bu açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içermektedir. Bu hak aynı zamanda Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde yer alan adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur.

Ayrıca, HUMK'nın 429/2. maddesine göre bozma kararından sonra mahkemenin kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra Yargıtay kararına uyulup uyulmayacağı yönünde bir karar vereceği de açık şekilde düzenlenmişken, mahkemece değinilen bu hususlar gözönünde bulundurulmadan karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup yukarıda belirtilen nedenlerle kararın bozulmasına karar verilmiştir.