Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2017/5251 K.2018/1747

.....

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar, 01/03/2013 tarihli dilekçeleriyle, .....ve 771 ada 5 (73971 m2) parsel sayılı taşınmazların 2004 yılında yapılan kadastro sırasında davalı Hazine adına ham toprak niteliğiyle tespit ve tescil edildiğini, ancak kendi zilyetliklerinde olduğunu belirterek, Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile kendi adlarına tesciline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne, taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline ve davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılmamış, genel arazi kadastrosu 30.01.2004 tarihinde kesinleşmiştir.

1) Davalı Hazine vekilinin 787 ada 11 parsele yönelik temyiz itirazları bakımından; İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve uzman bilirkişi raporlarına göre, çekişmeli taşınmazın 1958 ve 1984 tarihli resmi belge niteliğindeki memleket haritası ve hava fotoğraflarında orman sayılmayan yerlerden olduğu, düşük eğimli ve üzerinde buğday ekili olması nedeniyle zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının davacı gerçek kişiler yararına gerçekleştiği belirlenerek 11 parsel hakkındaki davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davalı Hazine vekilinin 11 parsele yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu parsel hakkında verilen hükmün onanması gerekmiştir.

2) Davalı Hazine vekilinin 771 ada 5 parsele yönelik temyiz itirazları bakımından: mahkemece 5 parsel yönünden de 1958 ve 1984 tarihli resmi belgelere göre orman olmadığı ve zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de 5 parsel yönünden yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.

Şöyle ki; dosya kapsamından, 5 parsel sayılı taşınmazın kısmen yüksek eğimli (%15) olduğu, üzerinde ekili dikili ürün olmadığı, çok sayıda meşe ağaçları ile......üdürlüğüne ait binalar, atış poligonu, halı saha ve helikopter pisti bulunduğu, 22.07.2005 tarihinde..... eğitim alanı olarak kullanılmak üzere.....e tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

3402 sayılı Kanunun 17. maddesi “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir...” hükmünü içermektedir.

- 2 -

2017/5251 - 2018/1747

Mahkemece taşınmazın askeri bölge olarak tahsis edildiği tarihten önce zilyetlik koşullarının oluşup oluşmadığı hususları yeterince araştırılmadan hüküm kurulmuştur.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, tahsis tarihinden geriye doğru en az 15-20 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, fotogrametrik paftalar ise kadastro müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, ardından taşınmaz başında fen bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte sözü edilen pafta ve haritaların ölçekleri eşitlenerek biribiri üzerine aplike ettirilmeli, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından askeri yasak bölge olarak tahsis edilmeden önce taşınmazın öncesinin ne olduğu,

üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne şekilde başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarih etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak taşınmazdaki kullanım durumu, tasarruf sınırlarının olup olmadığı saptanmalı, ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın belirtilen dönemdeki niteliği ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen raporlar alınmalı,

yüksek eğimli ve meşelik niteliğindeki yerler belirlenerek krokide gösterilmeli, üzerinde bulunan meşe ağaçlarının; varsa diğer ağaçların yaşı açıklanmalı, 221 sayılı Amme Hükmi Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkındaki Kanun hükümleri gereğince, tahsis yapılan yerlerde gerçek kişiler adına tescil kararı verilemeyeceği, şartları varsa zilyetliğin tespiti yönünde hüküm kurulacağı gözetilmeli, toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.