Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/1356 K.2006/2452

Davacı, bağ-kur kaydının iptali ile 01.08.1997 tarihinden itibaren emekli olmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Bağ-Kur'un tüm davalı S.S.K.'un aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2- Dava, 01.12.1995- 01.09.1996 tarihleri arasındaki tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptali, 01.12.1995-31.07.19997 tarihleri arasında S.S.K. isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun ve 01.08.1997 tarihinde 506 sayılı Yasa'nın 54. maddesi gereğince malüllük aylığına hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne dair karar, Dairemizce bozulmuş, Mahkemece bozma kararına uyulmasına karar verildiği halde bozma kararı gereği yerine getirilmeden sonuca varıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından S.S. Yüksek Sağlık Kurulu ve Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumunca düzenlenen raporlarda davacının calışma gücünün 2/3'ünü kaybetmediği, Ankara Ünv.Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığında düzenlenen heyet raporunda ise çalışma gücünün 2/3'ünü kaybettiğinin bildirildiği alınan raporlar arasında çelişki bulunduğu görülmektedir.

Öncelikle raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor almak, Adli Tıp Genel Kurulunca çalışma gücünün 2/3'ünün kaybedildiği sonucuna varılması halinde, ayrıca maluliyetin hangi tarihte oluştuğunun belirlenmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen araştırma sonucu 506 sayılı Yasa’nın 53. maddesinde belirtilen çalışma gücünün 2/3'ünün kaybedildiğinin anlaşılması halinde anılan Yasa'nın 54. maddesindeki toplam 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup sigortalılık süresinin her yıl için ortalama olarak 180 gün uzun vadeli sigorta kolundan prim ödemiş olma koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir.

Zorunlu sigortalılıkla isteğe bağlı sigortalılığın çalışması durumunda aslolan zorunlu sigortalılık olup çakışan isteğe bağlı sigortalılık yok sayılır. Çakışmayan isteğe bağlı sigortalılık geçerlidir. Bu gibi durumlarda çakışan isteğe bağlı sigortalılıkta sadece çakışan bölüm iptal edilerek geriye kalan isteğe bağlı sigortalılığa geçerlilik tanımak gerekir.

Zorunlu sigortalılık dışında isteğe bağlı sigortalılığın geçerli olabilmesi için 506 sayılı Yasanın 85. maddesi gereği kişinin S.S.K. 'na sigortalılık iradesini yazılı olarak veya düzenli prim ödemek suretiyle bildirmesi gerekmektedir.Somut olayda mahkemece davacının Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı bulunduğu 01.12.1995-01.09.1996 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin tesis edilen hüküm yerinde olup davacının 01.01.1995-01.12.1995 tarihleri arasında S.S.K. isteğe bağlı sigortalısı olduğu davalı Kurumunda kabulünde olup bu hususta bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Ancak davacının zorunlu sigortalılığının sona erdiği 01.09.1996 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalı olmak için davalı Kuruma yazılı olarak müracaatta bulunmadığı görülmekle Mahkemece prim ödeme belgeleri dosyaya getirtilmediğinden isteğe bağlı sigortalı olma iradesini prim ödemek suretiyle ortaya koyup koymadığı da anlaşılamamaktadır.

Yapılacak iş; davalı Kurumdan isteğe bağlı prim ödeme belgelerini getirterek davacının 01.09.1996- 31.07.1997 tarihleri arasına ilişkin primlerini düzenli ve eksiksiz biçimde ödeyip ödemediğini ve askerlik borçlanma bedelini yatırıp yatırmadığını tespit edip sonuca varmaktır. Mahkemece, yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaka aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı S.S.K.'nun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.