Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/5806 K.2008/3296

Davacı, 4.6.2006 tarih ve 82518 sayılı kurum kararının iptali ile ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava davacının ölen sigortalı oğlundan ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine aksi yöndeki davalı kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davacıya tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 1.6.2004 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 24 maddesinde sigortalının ölümüyle sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmayan veya 2022 sayılı Yasa’ya tabi aylık dışında buralardan her ne ad altında olursa olsun gelir ve aylık almayan anne babasına gelir bağlanacağı öngörülmüştür.

Aynı yasanın aylık koşullarını düzenleyen 66 maddesinin c bendinde (2422 sayılı Yasanın 8 maddesi ile değişik ) “Toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup sigortalılık süresi her yıl ortalama olarak 180 gün Malullük, Yaşlılık ve Ölüm sigortalılık primi ödemiş durumda ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır” denilmektedir.

Anayasa Mahkemesi 6.1.2005 tarih 2001/479 Esas 2005/1 sayılı Kararında bu yasa maddesinin (c ) bendinde yer alan “…veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresi her yıl ortalama olarak 180 gün..” kısmını iptal etmiş ve iptal hükmü Resmi Gazetede yayımlandıktan bir yıl sonra 7.10.2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 506 sayılı Yasanın 66/c maddesinde yapılan değişiklikle getirilen “ 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş durumda ölen sigortalının hak sahibi kimselerine aylık bağlanır “ şeklindeki yeni düzenleme 12/12/2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Somut olayda davacı, murisinin 4.1.2003 tarihinde ölümü ile 27.5.2004 tarihinde ölüm aylığı tahsis talebinde bulunmuştur.Hak sahibi davacının aylık istemi açısından esas alınacak olan yasa murisin ölüm tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 66/c maddesi (2422 sayılı Yasanın 8 maddesi ile değişik) hükmüdür . Murisin SSK hizmet cetvelinde 1.11.1989-1998 tarihleri arasında 9 yıl sigortalılık süresi 1599 prim günü bulunduğundan 506 sayılı Yasanın 66/c maddesine göre her yıl ortalama 180 gün koşulunun sağlanmadığı ancak 2 ay 10 gün askerlik borçlanma bedelinin davacı tarafından 28.3.2006 tarihinde ödenmesinden sonra bu koşulun sağlandığı görülmektedir.

Hal böyle olunca davacıya ölüm aylığına esas olmak üzere yaptığı askerlik borçlanmasını yaptığı 28.3.2006 tarihini takip eden aybaşı olan 1.4.2006 tarihinden ölüm aylığı bağlanması gerekirken 1.6.2004 tarihinden ölüm aylığı bağlanması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.