Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/10064 K.2009/7583

Davacı,sanatçı borçlanmasının kabulü ile 13.4.1995 yılındaki ücretten borçlanabileceği tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 4056 sayılı Kanunla değişik 506 sayılı Yasa'ya ek geçici 80. maddeye dayanılarak sanatçı borçlanmasının değerlendirilmesi ile borçlanma tutarının SSK.'ya ödeyebileceğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece 01.07.1982-07.11.1984, 07.05.1986-30.04.1988, 01.07.1988-01.11.1991 tarihleri arasındaki süreyi borçlanabileceği ve 25.588.724 TL. (25.59 YTL.) borçlanma parasını SSK.'na ödeyeceği tarihe kadar işleyecek faizi ile birlikte borçlanabileceğinin tespitine karar verilmiştir.

Yapılan incelemede davacının saz sanatçısı olarak 20.10.1989 tarihinden beri Müziksen Sendikası üyesi olduğu 01.07.1982-07.11.1984, 07.05.1986-30.04.1988 ve 01.07.1988-01.11.1991 tarihleri arasındaki süreleri 23.03.1995 tarihinde borçlanma talebi üzerine Kurumca 03.04.1995-30.06.1995 tarihleri arasında borçlanma bedelinin yatırılması gerektiğinin bildirilmesi üzerine davacı tarafından 14.04.1995 tarihinde Halk Bankasına, 25.588.724 TL. yatırıldığı, 13.09.1996 tarihli müfettiş raporu sonucunda bir işveren yanında sanatçı olarak çalışmadığı kanaatine varılması üzerine borçlanmasının kurumca iptal edildiği,

davacınında 21.10.1996 tarihinde ödediği borçlanma bedelinin tamamını geri aldığı, davacının Müziksen Sendikasına kayıtlı Elegan Gazinosundan 10.10.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği ve 28.01.1995 tarihinde Müzikder Derneği üyesi olduğu ayrıca 01.05.1988 tarihinde Mudurnu Tavukçuluk işyerinden verilmiş işe giriş bildirgesi ile 60 gün bildirim olduğu, 07.11.1984-07.05.1986 tarihlerinde askerlik yaptığı tanık ifadelerinden davacının Başkent Aile Gazinosu, Ayışığı, Karadeniz, Altınkapı, Altındağ Gazinolarında saz sanatçısı olarak çalıştığının beyan edildiği,

borçlanma belgesinin Kültür Bakanlığı yetkililerince de onandığı ancak işveren yetkilisinin (işvereni bulunamadığından) imzalamadığı, Müziksen Sendikası tarafından düzenlendiği görülmüştür.

506 sayılı Yasa'nın 4056 sayılı Yasa ile değişik geçici 80. maddesi uyarınca borçlanmaya esas hizmet belgesini düzenleme yetkisi öncelikle işverene verilmiştir.Çalışmaların geçtiği işyerleri ve işverenlerin varlıklarının kanıtlanması yolunda gerekli araştırma yapılmalı, fiili çalışma kanıtlanmalı, davacının borçlanma belgesinde öngörülen uğraşısında yetkin olup olmadığının dayanakları getirtilmeli, borçlanma belgesini onaylayan kuruluşun dayanak bilgileri incelenmeli, bu belgenin sigortalının salt sözlü beyanına dayalı bir onay olup olmadığı belirlenmelidir.

Somut olayda mahkemece yukarda açıklandığı şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davanın kamu düzenine ilişkin olduğu nazara alınarak, borçlanma belgesinin dayanağı olan kayıt ve belgeler getirtilerek, tanık beyanlarında ve davacının müfettişe verdiği ifadelerde geçen işveren gazinoların varlığı uyuşmazlık döneminde faaliyette olup olmadıkları yöntemince araştırılarak bu işverenler yanında davacı ile birlikte çalışanları kayıtlardan saptanmak, tanık olarak beyanlarına başvurmak hizmet akdine dayalı olarak 506 sayılı Yasa'nın 2.,4.,6., madde kapsamında sigortalı niteliğine haiz biçimde çalışmasının fiili olup olmadığı kuşkusuz olarak belirlenerek sonuca varmaktır.

Kabule göre de davacının, borçlanabileceği miktarın ödeyeceği tarih yerine önceki tarihin nazara alınması da hatalı olmuştur.

Mahkemece, yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve noksan araştırma souncu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.