Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/19871 K.2009/2051

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa'nın geçiçi 24. maddesinden faydalandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve özellikle temyiz edenin sıfatına göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının sattığı ürün bedelinden ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir. Mahkemece davacının 1.4.1997-1.7.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankalaRın kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 20.8.1994 tarihinde yapıldığı, 30.4.1997 tarihinde de kesinti bulunduğu tarım ... sigortalısı olarak resen 1.9.1994 tarihinde tescil, 31.12.1994 tarihinde terkin, 1.7.1997 tarihinde tescil, 9.2.1999 tarihinde terkin, 1.7.2008 tarihi itibariyle tescil edildiği ... kooperatif üyeliğinin 10.8.1983 tarihinden, ziraat odası kaydının 1.1.1996 tarihinde başlayıp devam ettiği, 1999 yılında 321 gün, 2000 yılında 30 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının olduğu, Ziraat Bankasından 2002-2003 yıllarında tarımsal kredi (DGD) aldığı, tapuda 1987 yılında alınan 10300m² arazisinin olduğu, 1994, 1997 yıllarında tarım ... primi ödediği görülmüştür.

Mahkemece, 1997 yılındaki kesintinin 30.4.1997 tarihinde yapıldığı gözetilerek sigortalılık başlangıç tarihinin tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 1.5.1997 tarihi olduğunun kabulüyle tespit kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde 1.4.1997-1.7.2008 tarihleri arasındaki dönemin tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirdiğinden, HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.