Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/2551 K.2009/1418

Davacı, SSK.'lı süreleri hariç 1.1.1985-31.12.2004 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, 01.01.1985-31.12.2004 tarihleri arasındaki zorunlu 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 5458 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tesbiti ile 31.12.2004 tarihi itibariyle 506 sayılı Yasa hükümlerine göre yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.1986 tarihinden 31.5.1998 tarihine kadar 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine fazla talebin reddine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Gerçekten Tarım Bağ-Kur sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım Bağ-Kur sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı Yasa'nın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda davacının 10.06.1978 tarihinden itibaren kesintili olarak 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmasının olduğu, 01.01.1985 tarihinden itibaren ise Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, Kurum tarafından 17.02.2005 tarihinde 01.09.1985 tarihindeki 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışması nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 30.08.1985 tarihi itibariyle terkin edildiği,

davacının Tarım Bağ-Kur’a tek prim ödemesinin terk tarihinden sonra 28.12.2005 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.Davacının 15.09.1990 tarihine kadar olan 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları kısa süreli olduğundan bu çalışmaları dışlanmak suretiyle davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi doğru ise de 15.09.1990-31.12.1991 tarihleri arasında kurum kayıtlarına geçen uzun süreli kesintisiz 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmasının olduğu anlaşıldığına göre bu çalışmanın bittiği tarihten sonra davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulü yanlıştır.

Başka bir anlatımla çalışması kısa süreli çalışma niteliğinde değildir. Bu durumda davacının 01.01.1986-10.08.1989,01.12.1989-14.09.1990 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilerek,15.09.1990 tarihinde başlayan ve devam eden 506 sayılı Yasa'ya tabi uzun süreli kesintisiz çalışması bulunduğundan bu tarihten sonraki Tarım Bağ-Kur sigortalılık talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan 5458 sayılı Yasa’nın 2.maddesinde “17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre, 31.03.2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, bu madde ve 3 üncü madde hükümlerine göre yeniden yapIlandırılır” hükmü öngörülmüş.

Bağ-Kur Genel Müdürlüğü’nün 2006/327 sayı ve 30.5.2006 tarihli kararıyla “5458 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının verdiği yetki çerçevesinde, prim borçlarının yeniden yapılandırma başvuru süresinin 30.06.2006 tarihine kadar bir ay süre ile uzatılmasına,” karar verilmiştir.Davacı 18.04.2006 tarihli dava dilekçesi ile 5458 sayılı Yasa’dan yararlanmak için süresi içinde talepte bulunduğundan bu yöne ilişkin talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Yapılacak iş; davacının 01.01.1986-10.08.1989,01.12.1989-14.09.1990 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 5458 sayılı Yasa'dan yararlanması gerektiğinin tespitine, 15.09.1990 tarihinde başlayan ve devam eden 506 sayılı Yasa'ya tabi uzun süreli kesintisiz çalışması nedeniyle bu tarihten sonraki Tarım Bağ-Kur sigortalılık talebinin reddine karar vermektir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.