Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/4741 K.2009/3746

Davacılar, murisinin davalı işveren nezdinde 26.6.1996- 27.3.2006 tarihleri arası 2402 günlük hizmetinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ve D.Mer San.Mermer İnş.San.lTic.Ltd.Şti. Vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı davalı şirketlere ait işyerinde 26.6.1996-27.3.2006 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını ileri sürerek davalı kuruma eksik bildirilen 2402 gün hizmetinin tespitini istemiştir.

Mahkemece davalı B.Mermer İnşaat Teaahüd Nakliye San Tic Ltd Şti karşı açılan davanın husumetten reddine, davalı D.Mermer İnşaat Malzemeleri San tic Ltd Şti hakkındaki davanın kabulüne davacının 26.6.1996-27.3.2006 tarihleri arasında da bu şirkette aralıksız çalıştığının ve 1993/3 dönemde 53, gün 1997,1998,1999,2000,2001 yıllarında 360’ar gün, 2002/ 1. dönemde 72 gün olmak üzere toplam 1925 gün Kuruma bildirilemeyen çalışmanın tespitine karar verilmiştir

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı D.

Mermer İnşaat Malzemeleri San tic Ltd Şti’nin 26.6.1996-26.9.1996 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu bildirilmiş ise de bu işyerinden 28212 işyeri numarasıyla 2003 yılında da bildirimlerde bulunulduğu bu davalı işyerinden davacı adına düzenlenen 26.6.1996, 22.11.2003 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği ve 26.6.1996-26.9.1996, 22.11.2003-27.3.2006 tarihleri arasındaki hizmetlerinin Kuruma bildirildiği, diğer davalı B.Mermer İnşaat Teaahüd Nakliye San Tic Ltd Şti’nin 14.2.2002 tarihinde yasa kapsamına alındığı bu işyerinden de 14.2.2002 tarihli işe giriş bildirgesinin süresinde kuruma verildiği,

ve 2003/3 dönemden 22.11.2003 tarihine kadar olan süredeki hizmetlerinin bildirildiği, bu işyerinin dönem bordrolarına göre hizmet cetvelinde görünmeyen 2002/1 dönemde 48 gün, 2002 yılı 2. ve 3. dönmelerde de 120’er gün hizmetinin kayıtlara geçirildiği, yine davacının dava dışı başka işyerinden 1.10.1996-12.12.1996 tarihleri arasında 65 gün çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda her iki işyerinin dönem bordrolarındaki adreslerinin aynı olduğu ve tanık anlatımlarına göre de B.Mermer İnşaat Teaahüd Nakliye San Tic Ltd Şti’nin sonradan kurulduğu ve diğer şirketin işyerinde faaliyet gösterdiği sahiplerinin aynı olduğu belirtilmiştir.

Mahkeme hükmünde eksik günler yıllarıyla beraber belirtildiği halde bu sürelerle birlikte dava dışı başka işyerinde1.10.1996-12.12.1996 tarihleri arasında geçen ve diğer davalı B.Mermer İnşaat Teaahüd Nakliye San Tic Ltd Şti’nde 2003/3 dönemden 22.11.2003 tarihine geçen çalışmaları da içine alacak şekilde 26.6.1996-27.3.2006 tarihleri arasında davalı D.Mermer İnşaat Malzemeleri San tic Ltd Şti’nde aralıksız çalıştığının tesbitine karar verilmesi ayrıca tüm uyuşmazlık dönemi için dinlenen tanıkların yukarıda belirlenmiş şekilde resmi kayıtlara geçmiş ve davacı ile aynı dönem çalışmış komşu işyeri çalışanları ve davalı işyerlerinde tüm

dönemlerde çalışması olan bordro tanıkları olmadıkları halde beyanlarına değer verilerek sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacının dava dışı başka işyerinden işten çıktığı 12.12.1996 tarihinden sonra 2002 yılı 1. döneme kadar ola sürede ,işyerinin vergi kayıtları, ticaret sicil kayıtları, işyerinin resmi kayıt ve defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak bu dönemde işyerinin faal olup olmadığı tespit edilmesi, davalı B.Mermer İnşaat Teaahüd Nakliye San Tic Ltd Şti’de geçen ve dönem bordrolarında yer alan 2002/1 dönemde 48 gün, 2002 yılı 2. ve 3. dönmelerde de 120’er gün hizmetinin hizmet cetvelinde neden görünmediğinin kurumdan sorulması, uyuşmazlık döneminin tümüne ait dönem bordroları bulunmadığından,

dönem bordrosu olan süreler için bordro tanıklarını dinlemek bordro tanıkları beyanlarının yeterli olmadığı durumda ve dönem bordrolarının bulunmadığı süreler (1997-2002 yılları arası) için davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek SGK, ilgili İl Müdürlüğünden gerekirse zabıtaca komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlar tesbit edilip beyanlarına başvurmak ve sonucuna göre karar vermek ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalılar D.Mermer İnşaat Malzemeleri San tic Ltd Şti ve Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.