Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/11789 K.2010/8667

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1.10.1985-28.3.2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının davalı işverene ait işyerinde 1.10.1985-28.3.2005 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen 2796 günlük çalışmasının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulüyle davacının davalıya ait işyerinde 1.10.1985-28.3.2005 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının kabulüyle davalı işyerinin kapsamda bulunduğu 1.2.1989-1.12.1990 tarihleri arasındaki çalışmanın tespitine ilişkin hüküm tarafların temyizi üzerine Dairemizce işyerinin 506 sayılı Yasa kapsamına alınmamış olmasının davacının sigortalı çalışmasının tespitine engel teşkil etmeyeceği,

davalı doktor ...’ın vergi kayıtları ve Tabipler Odası kaydının getirtilerek muayenehane işyerinin hangi tarihler arasında çalıştırdığı belirlenerek komşu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişiler tespit edilip beyanlarına başvurularak çalışmanın gerçek olup olmadığı,

part-time veya tamgün esasına göre mi olduğu araştırılarak davacının 27.11.1985 tarihli bildirge ile dava dışı başka işverene ait işyerinde geçen 21 günlük çalışması da gözetilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle taraflar yararına bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulduğu bildirilerek davacının davalıya ait işyerinde 1.10.1985-26.11.1985 ve 18.12.1985-28.3.2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Öncelikle belirtilmelidir ki; 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama “usulü kazanılmış hak” olarak adlandırılır.

Somut olayda mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen bozma kararı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılmamış kayıtlı komşu işyerleri kayıtlarına geçmiş kimseler belirlenerek çalışmanın gerçek bir çalışma olup olmadığı, gerçek ise part-time veya tam gün mü olduğu konusunda beyanları alınmamış, Tabipler Odası ve Vergi Dairesinden çalışmanın geçtiği ileri sürülen “...” adresindeki dişçi muayenehanesinde davalı ...’ın hangi tarihler arasında faaliyette bulunduğu sorulmamıştır.

Öte yandan davacı dava dilekçesinde 1.10.1985-28.3.2005 tarihleri arasında haftada 3 gün çalıştığını bildirerek bu sürenin tespitini talep ettiği halde HUMK 74. maddesine aykırı biçimde talep aşılmak suretiyle davacının 1.10.1985-26.11.1985 ile 18.12.1985-28.3.2005 tarihleri arasındaki dönemlerin tamamında çalıştığının tespitine karar verilmiş olması da mahkemenin kabul şekli bakımından hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; yukarıda açıklandığı biçimde inceleme ve araştırma yapılarak çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin ve bozma kararı gereği yerine getirilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.