Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/12911 K.2010/10845

Davacı, davalı işveren nezdinde 1993-2001 tarihleri arası çalıştığı günlerin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalılara ait işyerinde 11.02.1993-12.04.1994,01.04.1995-01.05.1997 02.01.1999-26.08.2001 tarihleri arasında kesintisiz şekilde kepçe operatörü olarak en son net 300 TL ücretle çalıştığı halde eksik bildirilen 1993 yılından 106 günlük, 1994 yılından 39 günlük, 1995 yılından 225 günlük, 1996 yılından 225 günlük, 1997 yılından 95 günlük, 1999 yılından 83 günlük, 2001 yılından 119 günlük çalışmasının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının 2.4003.0081103.41.02.33 SSK sicil numaralı Zengin Hafriyat işyerinde 1999/3 döneminde 78 gün 31.619 TL, 1993/3 döneminde 28 gün 35.595 TL ücretle ve 2.4003.011010800.41.02.72 SSK sicil nolu İlkem işyerinde 1996/2 döneminde 30 gün 405.900 TL, 1996/3 döneminde 60 gün 567.000 TL, 1997/1 döneminde 41 gün 723.775 TL, 1999/1 döneminde 14 gün 3.112.200 TL, 1999/2 döneminde 29 gün 3.790.000 TL ücretle hizmet akdine dayalı olarak geçen hizmetinin 506 sayılı Yasanın 79.m. uyarınca sigortalı hizmetine eklenmek ve davalı işverenler hakkında Kurumca işleme esas olmak üzere tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 11.02.1993 tarihinde 81103 nolu davalı ... işyerinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin 24.02.1993 tarihinde kuruma verildiği, 01.07.1996, 11.02.1997, 11.03.1999 tarihlerinde davalı İlkem Ltd.Şti. işyerinden verilen işe giriş bildirgelerinin de bulunduğu,

11.02.1993-12.04.1994 tarihleri arasında 81103 nolu ...,20.11.1994-30.11.1994 tarihleri arasında davadışı işyerinde,15.10.1995-31.03.1996 tarihleri arasında 21194 nolu davadışı işyerinde,01.07.1996-31.7.1996 ve 31.10.1996- 31.7.1996 ve 1.9.1996- 31.10.1996 tarihleri arasında 1684 nolu işyerinde,11.02.1997-10.03.1997 tarihleri arasında 11010800 nolu İlkem Ltd.Şti.’nde, 01.02.1999-01.02.1999 tarihleri arasında 33947 nolu işyerinde, 11.03.1999-01.06.1999 tarihleri arasında 11010800 nolu İlkem ..Ltd.Şti.nde,01.06.1999-31.03.2001 tarihleri arasında 28692 nolu işyerinde çalışmasının bulunduğu,

davalı 11010800 nolu İlkem Ltd.Şti. unvanlı işyerinin 14.12.1994 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, 81103 nolu işyerinden 1994/1- 15 gün,2-15 gün,3-15 gün,4-5 gün imzalı,1684 nolu işyerinden 1996/7-15 gün,8-15 gün,9-15 gün,10-10 gün,11-15 gün,12-20 gün imzalı,81010800 nolu işyerinden 1997/2-15 gün,3-10 gün imzalı,ücret bordrolarının olduğu, 23.05.1997-23.11.1998 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı anlaşılmaktadır.

Gerçekten, davacının, işyerindeki çalışmaları işe giriş bildirgelerine, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan işe giriş bildirgesi ve bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez.

Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, davacının 1994/1.dönemdeki imzalı ücret bordroları dikkate alınarak bu dönem için eksik bildirilen süreler yönünden tesbit yapılmaması doğru ise de, 1996/2-3. ve 1997/1.dönemlerde de imzalı ücret bordroları olduğu halde dosyaya ibraz edilen imzalı ücret bordroları üzerinde imza incelemesi yaptırılmadan ve bu bordrolardaki bildirimler dikkate alınmadan eksik inceleme ve araştırma ile bu dönemdeki eksik süreler tamamlanarak yazılı şekilde karar verilmesi yerinde değildir.

Yapılacak iş, davacının tesbitini istediği sürelerle ilgili olarak davalı işverenin ücret bordrolarında sigortalının imzası üzerinde uzman bilirkişilere imza incelemesi yaptırmak, imzanın sigortalıya ait olduğunun anlaşılması halinde imzasını içeren bordrolara geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, imzalı olmayan bordrolardaki süreler yönünden de işverence SSK’ya verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar saptanarak, bu tanıkların bilgilerine başvurmak, dönem bordroları yok ise işverenin komşu işverenlerin kayıtlarına geçmiş kişileri veya benzer işi yapanların kayıtlarına geçmiş kimseleri tespit edilip dinlenmek ve tüm deliller toplandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de, 08.01.2009 tarihli bilirkişi raporu kabul edilerek hüküm kurulduğuna göre 1993/2.dönemde 78 gün çalıştığının kabulü gerekirken, sehven 1999/3.dönemde 78 gün çalıştığının tesbitine karar verilmesi ve davacı 1993 yılında 18 yaşından küçük olduğu halde bu dönem çalışmaları yönünden 506 sayılı Yasanın 60/G maddesinin gözetilmemesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.