Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/13890 K.2010/10274

Davacı, esnaf ... sigortalılık süresini iptal eden Kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının oda kaydının usulüne uygun olmadığının anlaşılması üzerine buna dayalı esnaf ... sigortalılık süresinin iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 07.07.1998 tarihli bildirgeye göre 30.12.1981 tarihli oda kaydı nedeniyle 22.03.1985 tarihi itibariyle tescil edildiği, 30.12.1981-21.04.2003 tarihleri arasında Mahrukatçılar Odası Kaydının bulunduğu, başkaca bir kaydın bulunmadığı, 22.03.1985-21.04.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı iken oda kaydının usulsüz olduğu gerekçesiyle 27.10.2008 tarihinde sigortalılığının tescil tarihi itibariyle iptal edildiği, ilk prim ödemesinin 20.07.1998,son ödemesinin 12.08.2005 tarihinde yapıldığı ve prim borcunun bulunmadığı, davalı Kurumca dernek yöneticileri ve sigortalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, ... Cumhuriyet Savcılığı tarafından 2006/5865 Hazırlık numarasında soruşturma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının 1479 sayılı Yasa gereği tescili 1998 yılında yapılmış olmakla, 1998 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu döneme ilişkin sigortalılık koşullarının oluştuğu ve davacının iptal edilen döneme ilişkin primlerini ödediği,prim borcunun bulunmadığı,

oda üye kayıt defterinin 14.05.1998 tarihinde notere tasdik edildiği halde üye kayıtlarlının 1981 olarak çok eski tarihlere göre yazıldığı,1981 tarihli üye kayıt defterinin bulunmadığı gerekçesiyle sigortalılığının iptal edildiği ortadadır.Ne var ki, davacının oda kaydının usulsüz olduğu gerekçesiyle buna ilişkin sigortalılık süresi iptal edilmiş ise de davacının odaya üye olduğu dönemde üyelik aidatlarını ödeyip ödemediği,

genel kurul toplantılarına katılıp katılmadığı ve hazirun cetvellerinde imzasının olup olmadığı ve belgeleri getirtilmemiş, davacının sahte olarak oluşturulduğu iddia olunan bu kaydın oluşturulmasında bir katkısının veya katılımının olup olmadığı konusunda oda kaydının usulsüz olduğuna ilişkin davacı hakkında açılmış bir ceza davası olup olmadığı, varsa sonucu araştırılmamıştır.

22.03.1985-14.05.1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden; Davacının odaya üye olduğu 1981-1998 tarihleri arasındaki dönemde üyelik aidatlarını düzenli olarak ödediği, genel kurul toplantılarına katılıp hazirun cetvellerinde imzasının bulunduğunun anlaşılması halinde usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir üye kaydının varlığı kabul edilmeli ve şimdiki gibi davanın kabulüne karar verilmelidir.

Davacı odaya üye olduğunu iddia ettiği dönemde 1981-1998 tarihleri arasında üyelik aidatlarını ödediğini, hazirun cetvellerinde imzasının bulunduğunu ispat edemez ise ortada usulüne uygun geçerli şekilde oluşturulmuş bir oda kaydı bulunmadığından davacının bu dönemde sigortalılık şartlarını taşımadığının kabulü gerekir.

Ancak davalı Kurumun geçmişe yönelik (uyuşmazlık konusu dönemi de kapsar şekilde) prim tahsil etmesi ve uzun süre bu primleri kullanması sigortalıya sigortalılık konusunda umut verdikten sonra davacının sigortalılığını iptal etmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacaktır. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.10.1997 gün ve E: 1997/10-578, K: 1997/758; 24.09.2003 gün ve 2003/10-489, 2003/490 sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Ne var ki; kimse kendi hilesinden istifade edemeyeceğinden bu kuralın uygulanabilmesi için usulsüz oda kaydının davacınında katılımının bulunduğu mavazaalı bir işlem sonucu oluşturulmaması gereklidir.

Davacının 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu ... sigortalılığını sağlayan ...

Makrukatçılar Odası kayıtlarının sahtecilik suretiyle oluşturulduğu iddiasıyla, oda yöneticileri , üyeleri ve davacı hakkında ceza koğuşturması açılması, oda kayıtlarının sahtecilik suretiyle oluşturulup oluşturulmadığının, oluşturulmuş ise bu sahtecilik işleminin davacının katılımı ile gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği bu dava sonucu verilecek karar ile saptanmasının mümkün olması karşısında, oda kaydının sahtecilik yoluyla oluşturulduğu ve bu işlemin davacının katılımı ile gerçekleştirildiğinin anlaşılması halinde oda kaydına hukuken diğer verilemeyeceği,

bu durumda somut olaya MK 2. maddesi uygulanamayacağından ceza yargılamasının sonucu beklenilerek tüm delillerin değerlendirilmesi ve bir sonuca varılması gerekirken, mahkemece ceza koğuşturması sonucu beklenmeden eksik inceleme ile tanık sözleri ile yetinilerek sonuca gidilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş; davacıya odaya 1981-1998 tarihleri arasında varsa ödediği üye aidat makbuzlarını ibraz etmesi için önel vermek, odadan bu tarihler arasındaki hazirun cetvellerini isteyip davacının 1981-1998 tarihleri arasında hazirun cetvellerinde imzası bulunup bulunmadığını belirlemek, davacının 22.03.1985-14.05.1998 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primleri hangi tarihte ödediği, yapılandırma yasalarından yararlanıp yararlanmadığı,

bu döneme ilişkin olarak ödenen primlerin davalı Kurumca uzunca süre kullanıp kullanmadığını belirlemek, ceza koğuşturmasının sonucu araştırılarak ceza davası açılmış ise bekletici mesele yapmak, Kurum Müfettişi tarafından hazırlanan raporu getirtmek davacının oda kaydının sahtecilik yoluyla oluşturulup oluşturulmadığını, sahtecilik yoluyla oluşturulmuş ise bu işleme davacının katılımının bulunup bulunmadığını belirlemek ve çıkacak sonuca göre karar vermektir.

14.05.1998-21.04.2003 tarihleri arasındaki döneme gelince; davacı 14.05.1998 tarihinde noterce tasdik edilen oda defterine kayıt edilerek 07.07.1998 tarihli bildirge ile tescil edildiğinden 14.05.1998-21.04.2003 tarihleri arasında fiilen makrukatçılık yapmış ise ortada geçerli bir oda kaydı bulunduğundan bu dönemde sigortalı olduğunun kabulü gerekir.

Bu dönem yönünden yapılacak iş; davacıya makrukatçılık yaptığı işyeri adreslerini bildirmek üzere önel vermek, davacının bu dönemde fiilen makrukatçılık yapıp yapmadığını Belediye, Vergi Dairesi gibi kuruluşlardan araştırmak, işyeri adreslerindeki bu dönemde elektrik, su aboneliklerinin kim adına yapıldığını belirleyip, gerekirse komşu işyerleri tanıklarının beyanlarına başvurup, çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Kabule göre de, 5502 sayılı Yasa’nın 36.maddesine göre davalı ... harçtan muaf olduğu halde, yargılama giderleri içine başvuru harcının katılarak Kuruma yükletilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.