Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/16022 K.2010/12568

Davacı, eksik işçilik bildirimi nedeniyle Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptaliyle, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davalı kurumca davacının otobüs işletmesinde 2004/1. ila 12. aylar arası döneme ilişkin eksik işçilik bildirimi nedeniyle tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammı işleminin iptali ile kuruma 6.661,51 TL. borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Akşehir'de kurulu Sosyal Güvenlik Kurumu Konya Sigorta İl Müdürlüğü'nde... sicil sayılı dosyada davacı adına kayıtlı şehirler arası yolcu taşımacılığı işyerinde yapılan denetim sonucu, davacı işverence asgari sigorta primleri hesabına esas tutulacak kazançlar tutarı altında bildirimde bulunduğu tespit edilerek, ek prim ve gecikme cezası tahakkuk ettirildiği 8.3.2007 tarihli Kurum yazısı ile bu borcun ödenmesinin istendiği, davacı tarafından süresi içinde Kurum Ünitesine itiraz edildiği, 10.8.2007 tarihli karar ile itirazın reddedildiği ve kararın 14.8.2007 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine bir aylık süre içinde 6.9.2007 tarihinde bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

04.10.2000 tarih ve 616 sayılı KHK'nın 66. maddesi ile sigorta müfettişlerinin işyerlerinde belirtilen nitelikte inceleme ve ölçümleme yapma ve bu raporlara dayalı olarak da Kurum tarafından re'sen prim tahakkuk ettirme yetkilerini düzenleyen 4792 sayılı Yasa'nın 3917 sayılı Yasa ile değişik 6. maddesi yürürlükten kaldırılmış, ne var ki, 616 sayılı KHK Anayasa Mahkemesi'nin 31.10.2000 tarihli kararı ile iptal edilmiş, iptal kararı 10.11.2000 günlü Resmi Gazete'de yayımlanmış ve iptal kararı yayım tarihinden bir yıl sonra 10.11.2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasa'nın 37. maddesi ile değişik 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesinin 7. fıkrasında fiilen veya işyeri kayıtlarından tespit edilecek her türlü bilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edilen sigortalılara ait olup, bu kanun uyarınca Kurum'a verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi halinde,

bu belgenin Kurum'ca resen düzenleneceği ve muhteviyatı sigorta primleri Kurum'ca tespit edilerek işverene tebliğ edileceği,işverenin,tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebileceği, itirazın reddi halinde işverenin kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili mahkemeye başvurabileceği, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasa'nın 49. maddesi ile değişik "Sigorta Müfettişlerinin Teftiş Yetkileri Başlıklı" 506 sayılı

Yasa'nın 130. maddesinin 2. fıkrasında "işverenin Kurum'a emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurum'ca saptanması halinde işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edileceği" belirtilmiştir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 85/1.ve 17.04.2008 tarihli 5754 sayılı Yasa'nın 50. maddesi ile değişik 86. maddesinin 7.fıkrasında da bu mevcut düzenleme aynen yer almıştır.

Davalı Kurum'un tüm işyerlerinde ölçümleme hakkının bulunduğu açıkça ortada iken mahkemece yazılı gerekçe ile ve bilirkişi incelemesi yaptırmadan, idari yargıdaki idari para cezalarına ilişkin davalara dayanılarak davanın reddine karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, davalı Kurum'un ölçümlemeye esas aldığı müfettiş raporu eklerinin tümünü davalı Kurum'dan, Konya Terminali Trafik Polislerince tutulan trafik çıkış kayıt defterinin onaylı sureti ilgili kuruluştan istenerek, asgari işçiliği teknik usullerle saptamasını bilen bir hukukçu bilirkişi ve ilgili meslek odasından yolcu taşımacılığı işinde uzman kişilerin listesi istenerek bu kişiler arasından iki bilirkişi seçmek suretiyle oluşturulacak üç kişilik heyetten rapor alarak gerçek biçimde işçilik oran ve işçilik miktarını saptamak ve sonucuna göre bir karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.