Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/3310 K.2009/8869

Davacı, 29.8.1988- 1.1.2000 tarihleri arası 1479 sayılı yasaya tabi hizmetlerinin geçerli olduğunun tespiti ie aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 29.08.1988-01.01.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa tabi ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir.

04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür.

Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir.

Nihayet, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.

Davacının şahsi sicil dosyasının incelenmesinden, 29.11.1983 tarihinde kuruma verilen giriş bildirgesine istinaden, 05.10.1982 tarihi itibariyle ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, sonradan Kurumca 2008 yılındaki işlemi ile vergi kaydı dikkate alınarak sigortalılığın 29.08.1988 tarihinde terkin edildiği,davacının 5510 Sayılı Yasadan yararlanarak 2008 yılında prim ödemelerinin olduğu anlaşılmaktadır. Davacının 05.10.1982 -28.12.1988 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, esnaf ve sanatkar sicil kaydının ve kanunla kurulu meslek odası kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının 05.10.1982-29.08.1988 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu konusunda uyuşmalık yoktur ve dava konusu yapılmamıştır. Uyuşmazlık dava konusu yapılan 29.08.1988-01.01.2000 tarihleri arasında sigortalılık koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacının yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde 1988 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu döneme ilişkin sigortalılık koşullarının oluşmadığı ortadadır. Davacı uyuşmazlık konusu dönem olan 29.08.1988-01.01.2000 tarihleri arasına ilişkin primler 2008 yılında ödemeye başladığına göre davalı Kurum tarafından tahsil edilen primleri uzun süre kullanma olgusu somut olayda oluşmadığından ve MK 2. maddesi kapsamındaki objektif iyiniyet kurallarının uygulanma olanağı bulunmadığından istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır .

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.