Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4776 K.2009/7835

Davacı,1.7.1998-31.12.2001 tarihleri arası isteğe bağlı sigortalı sayılması ile 85 günlük SSK'lık çalışmanın iptali ile karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılığı dışında kalan sürelerde 01.07.1998 -31.12.2001 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa'ya tabi isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun tesbitini istemiştir

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar Dairemizin 14.6.2007 tarihli kararı ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen bozma kararının gereği yerine getirilmemiştir.

Öncelikle belirtilmelidir ki; 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama “usulü kazanılmış hak” olarak adlandırılır.

Davacının 01.07.1998 tarihinde isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildikten sonra 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olarak 1998 yılının 2. döneminde 20 gün çalışmasıyla birlikte isteğe bağlı sigortalılığı kendiliğinden sona ermiştir. Davacının bu tarihten sonra düzenli bir prim ödemesi mevcut değildir.

Davacının aynı yıl 1998/3. döneminde 20 gün ,1999 yılında da 45 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu çalışması olup, 03.09.1999 tarihinde de geriye yönelik olarak isteğe bağlı sigorta primlerini toptan ödemiştir. Ne var ki geriye doğru ödeme ile isteğe bağlı sigortalılık statüsünün oluşmadığı bir dönemin ihyası mümkün değildir.

Bu durumda davacının 1998 yılının 2. dönemindeki 20 günlük çalışmasının hangi tarihte başladığı sicil dosyasından tesbit edilerek bu tarihe kadar isteğe bağlı sigortalı olduğunun kabulüne, bu tarihten sonra toptan ödemenin yapıldığı 03.09.1999 tarihine kadar geçen döneme kadar olan talebin reddine karar verilmesi, ancak 03.09.1999 tarihinde prim ödenmek suretiyle davacının isteğe bağlı sigortalı olma iradesini ortaya koyduğunun kabulü gerekir.

Ne var ki davacının 1999 yılı 3. dönemde 5 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu çalışması da bulunmaktadır. Bu çalışmanın hangi tarihler arasında gerçekleştiği dosyadaki kayıt ve belgelerden anlaşılamadığından sicil dosyasından 1999/3. dönem çalışmasının gerçekleştiği tarih saptanarak 03.09.1999 tarih ile saptanan bu tarih arasında isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun tesbitine karar verilmesi, gerekeceği ortadadır.

Davacı bundan sonra 22.04.2003 tarihinden geriye yönelik toptan isteğe bağlı prim ödediği görülse de sigortalılık statüsü oluşmayacağı açıktır

Yapılacak iş; davalı Kuruma müzekkere yazılarak davacının 1998 yılı 2. Dönemindeki 20 günlük çalışma ile 1999 yılı 3. Dönemindeki 5 günlük çalışmanın hangi ayda ve ayın hangi günlerinde geçtiğini sormak ve çıkacak sonuca göre yukarıda yapılan açıklamalar da gözetilerek bir karar vermektir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı SGK’nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.