Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/5495 K.2010/3431

Davacı, davalı işveren nezdinde 15.5.2005-24.8.2007 tarihleri arası çalştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava; davacının 15.05.2005-24.08.2007 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde çalıştığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, İstemin reddine, karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının davalı işyerinden, 17.03.2006-31.08.2007 tarihleri arasındaki 525 günlük çalışmaların Kuruma bildirildiği ve bildirimlere uygun olarak da primlerinin ödendiği, bildirimlerin yapıldığı davalı şirket adına tescilli 1260540 sicil nolu iş yerinin 26.08.2005 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı ve halen faal olduğu, iş yeri tarafından gözlük siparişi ile ilgili düzenlenen 12.10.2005, 18.07.2006, 26.07.2006, 09.08.2006, 11.09.2006 ve 10.11.2006 tarihli gözlük sipariş fişlerinde "Servis yapan olarak C." isminin yazılı olduğu, iş yerinde çalışmaya devam eden bordro tanıkları davacının 2006 yılı mart ayından itibaren çalışmaya başladığını söyledikleri anlaşılmaktadır

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında; resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması, salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordroları, tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Sosyal Güvenliğe yönelik bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği araştırılmalı, işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, Kanun kapsamında bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, süreklimi kesintilimi olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri konularında tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, mümkün oldukça işyerindeki çalışmaları dava konusu sürede süreklilik arz eden işyeri çalışanları ile kayıt ve araştırma yolu ile belirlenmiş komşu ve yakın işyerinden tanıklar dinlenilmeli,

çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.

Somut olayda davacının, davalı işveren adına tescilli 1047936 sicil nolu O. S. Gözlük&Lens isimli iş yerinde 17.03.2006-31.08.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının kesintisiz olarak Kuruma bildirildiği, tespit istenilen 15.05.2005-17.03.2006 tarihleri arasındaki dönem ile ilgili bildirim bulunmadığı bordro tanıklarının davacının 2006 yılı mart ayında çalışmaya başladığını söylemelerine karşılık 12.10.2005 tarihli sipariş fişinde davacının isminin yazılı olması nedeni ile tanık anlatımlarının yeyetersiz olduğu analışlmamaktadır.

Yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerinden geçen ve Kuruma bildirilmeyen süreler yönünden uyuşmazlık konusu dönemde Kurumdan bilgi alınarak, veya vergi dairesi ve Emniyet yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu iş yerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak, ayrıca davacının isminin yazılı olduğu 12.10.2005, 18.07.2006, 26.07.2006, 09.08.2006, 11.09.2006 ve 10.11.2006 tarihli gözlük sipariş fişlerinde müşteri olarak ismi yazılı olan kişilerin bilgisine başvurmak, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.