Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/9894 K.2010/6590

Davacı, kurum işleminin iptaliyle, borcu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 2/3 oranında çalışma güçünü kaybetmesi nedeniyle 15.4.2005 tarihinden itibaren bağlanan maluliyet aylığının, SSK Yüksek Sağlık Kurulu'ndan alınan 1.6.2007, 14.12.2007 ve 15.7.2008 tarihindeki raporlara göre maluliyetin kontrolü sonucu çalışma gücünü en az 2/3 oranında kaybetmediği nazara alınarak davalı Kurumca kesilmesi nedeniyle 1.7.2007 -18.9.2008 tarihleri arasında fuzulen ödenen 14.781,80 TL nin geri istenmesi ile ilgili Kurum işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece , davacıya davalı Kurumca 7.7.2007 tarihli çalışma gücünü 2/3 kaybetmediğine ilişkin raporun ve maluliyet aylığının kesildiğine dair 05.11.2008 tarihindeki bildirim dışında başkaca bir bildirim yapılmadığı, davacının iyi niyetli olduğu, günün ekonomik koşulları dikkate alındığında davacının aylıkları tüketerek geçimini sağladığından, davacının ödenen aylıkları iade yükümlülüğü bulunmadığından 14.791,80 TL borçlu olmadığının tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Yapılan incelemede Sosyal Sigortalar Kurumu Okmeydanı Eğitim Hastanesinin 21.3.2005 tarihli raporuna dayanılarak SSK Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü Tedavi Hizmetleri ve Maluliyet Dairesi Başkanlığının 14.2.2006 tarihli raporunda davacının 7.7.2007 tarihinde kontrolünün gerektiğin bildirildiği 21.3.2005 tarihinden itibaren 2/3 oranında çalışma gücünü kaybettiğinden 1.7.2007-19.9.2008 tarihleri arasında 14.791,80 TL maluliyet aylığı ödemesi yapıldığı, 7.7.2007 tarihinde yapılan kontrolde çalışma gücünü 2/3 oranında kaybetmediği sağlık raporları ile belgelenerek 1.7.2007 tarihi itibariyle maluliyet aylığının kesildiği ve 1.7.2007-18.9.2008 tarihleri arasındaki ödemelerin 5.11.2008 tarih ve 95527 sayılı yazıyla iadesinin istendiği görülmüştür.

Kendisine ödeme yapılan kimse, bu ödemeden dolayı bir yarar sağlamışsa bunu elinden çıkmış bir sarfiyat olarak düşünmek doğru olmaz. Davacı almış olduğu ödemelerin yararlanma dışında elinde çıktığı iddia etmemiş ve ispatlamamış olmakla birlikte esasen davanın yasal dayanağı 5510 sayılı yasanın 96. maddesine dayanmaktadır.

Anılan maddeye göre Kurum'ca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemlere, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b)Kurum'un hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itiaren hesaplanacak olan kanuni faizi ile birlikte, ilgililerin Kurum'dan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanuni faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanuni faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı , gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek sureyitle uygulanır.

Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Anılan madde hükümleri nazara alınarak mahkemece tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gitmek gerekirken, davacının iyi niyetli olduğu gerekçe gösterilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.