Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/1911 K.2010/4549

Davacı, 01.08.2008 tarihinden itibaren emekliliği hak ettiğinin, bu tarihten sonra prim tahsil edilmemesinin tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı 1.1.1985 tarihinden itibaren, 506 sayılı Yasaya tabi çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasaya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti ile 1.8.2008 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasını istemiştir. Mahkemece davacının 1.1.1985-1.8.2008 tarihleri arasında 1988 yılındaki 60 günlük 506 sayılı Yasaya tabi çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğuna ve 1.8.2008 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiştir.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 1.1.1985 tarihinde 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olarak resen tescil edildiği, teslim ettiği ürün bedellerinden prim kesintilerinin bulunmadığı, 20.4.1997 tarihinde toplu prim ödediği, 5458 sayılı Yasa'dan yararlanarak borcunu bitirdiği, 1.1.1996 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydı ile 10.7.1997 tarihinden itibaren de Pancar Kooperatifi kaydının devam ettiği, adına kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, SSK şahsi sicil dosyasında bulunan hizmet cetveline göre 1.8.1988-30.9.1988 tarihleri arasında 60 gün kısa süreli SSK’lı çalışmalarının bulunduğu,

şahsi dosyasında davalı Kuruma yapmış olduğu tahsis başvurusunun bulunmadığı, 1.8.1988 tarihinde başlayan kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmalarından dolayı terkin edildiği anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Yasa'nın yaşlılık aylığına ilişkin 16. ve 17. maddeleri 24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa'nın 56. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış, 2926 sayılı Yasaya 4956 sayılı Yasa ile eklenen ek 3. madde ile “1479 sayılı Kanunun birinci kısmında yer alan 20 nci madde, ikinci kısım ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümde yer alan maddelerin tamamı, altıncı bölümde yer alan 56 ncı madde dahil 74 üncü maddeye kadar olan maddelerin tamamı ile 76, 78 ve 79 uncu maddeleri, yedinci bölümde yer alan 80 inci maddesi, ek 9, ek 12, ek 13, ek 14, ek 15, ek 16, ek 17, ek 18, ek 19 uncu maddeleri, geçici 10 ve 11 inci maddeleri,

2926 sayılı Kanuna tâbi sigortalılar hakkında da uygulanır” hükmü getirilmiş olmakla 1479 sayılı Yasanın yaşlılık aylığına ilişkin Geçici 10. maddesine ilişkin hükmünün somut olaya uygulanması gerekmektedir.

Mahkemece, davacının 506 sayılı Yasaya tabi kısa süreli çalışmalarının dışında kalan sürelerde 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiş olması doğru olup, davacının dava dilekçesi tahsis talep dilekçesi yerine geçmekte ise de; davacının 1.1.1985-1.8.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı kabul edilmesi halinde tam veya kısmi yaşlılık aylığı şartlarına sahip olup olmadığı, prim borcu bulunup bulunmadığı araştırılıp hüküm yerinde yaşlılık aylığı şartlarının bulunup bulunmadığı tartışılmadan mahkemece davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davacının tespitine karar verilen 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık süresine ilişkin olarak prim borcu bulunup bulunmadığını davalı Kurumdan sormak, borcu yoksa davacının tam veya kısmi yaşlılık aylığı şartları tartışılıp değerlendirilerek , borcunun bulunması halinde ödemesi için davacıya önel verip çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.