Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/4823 K.2011/5714

Davacı, davalı işveren nezdinde işçi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 15.12.2000-15.04.2007 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Davacı, sosyal yardımlaşmadan aldığı yardımlar karşılığı çeşitli kurumlarda ve değişik işlerde sigortasız çalıştırıldığını iddia etmiştir. Davacı tanıkları, davacının Köylere Hizmet Götürme Birliği'ne ait fırında çalıştığını, Milli Eğitim Bakanlığ'ına bağlı okullarda kalorifercilik yaptığını, Kaymakamlığın çevre temizliği, kömür dağıtma işleri gibi işlerde çalıştığını beyan etmişlerdir.

Dahili davalı ... ... cevabi yazısında, davacının Kurumlarında çalışmadığını, çalışmasıyla ilgili herhangi bir belgenin bulunmadığını, 10.02.2004 tarihinde vakıflarına başvurarak muhtaçlık dosyası oluşturduğunu, o tarihten bugüne kadar vakıf mütevelli heyetince müracaatları değerlendirmeye alınarak nakdi (para), ilaç, yakacak, gıda yardımlarının yapıldığını bildirmiştir.

Yüksekova Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfı'nın davacıya yaptığı yardımlarla ilgili dosya suretinden, davacıya 23.06.2004 tarihinde 200,00.-TL, 09.11.2004 tarihinde 250,00.-TL, 13.01.2005 tarihinde 200,00.-TL, 13.03.2005 tarihinde 200,00.-TL, 16.05.2005 tarihinde 200,00.-TL, 13.07.2005 tarihinde 200,00.-TL, 19.10.2005 tarihinde 300,00.-TL, 04.01.2006 tarihinde 300,00.-TL, 10.04.2006 tarihinde 250,00.-TL, 10.07.2006 tarihinde 250,00.-TL, 13.09.2006 tarihinde 300,00.-TL ve 13.12.2006 tarihinde 250,00.-TL sosyal yardım adı altında ödeme yapıldığı görülmektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 01.10.2008 günü yürürlüğe giren geçici 7. maddesinde, bu Yasanın yürürlük tarihine kadar 506 sayılı, 1479 sayılı, 2925 sayılı, bu Yasa ile mülga 2926 sayılı, 5434 sayılı Yasalar ile 506 sayılı Yasa'nın geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri,

borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Yasa hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesidir.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların, kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icap ettiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın içtihadı gereğidir.

Somut olayda, toplanan kanıtlar hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi, dinlenen tanıkların beyanlarının, nitelikleri itibariyle hükme esas alınamayacağı da belirgindir.

Yapılacak iş, davanın nitelikçe kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması nedeniyle mahkemece, doğrudan soruşturma genişletilmek sureti ile, davacıya hangi tarihler arasında, hangi Kurumlarda, ne iş yaptığını açıklattırmak, davacının açıkladığı Kurumlarda davacının çalıştığını iddia ettiği tarihlerde çalışan ve Sosyal Güvenlik Kurumunda kayıtları bulunan kişilerin tanık olarak bilgilerine başvurulmak ve olabildiğince delilleri toplayıp, bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermektir.

Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555, 05.02.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 01.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.