Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/8627 K.2010/12285

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 26.11.1989 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı temyizine gelince; Davacı, davalıya ait iş yerinde çalışmaya başladığı 26.11.1989 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tesbitini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen kararın Dairemizce, “fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan, bordro tanığı ve komşu işyeri tanığı olmayan tanıkların beyanlarına göre sonuca gidildiği, çalışmanın geçtiği iddia edilen iş yerinde davacının işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin süresinde verilmiş olmasına rağmen,

iş yeri dönem bordrolarında ismi geçen tanıklar veya zabıta marifeti ile komşu işyeri tanıkları tesbit edilerek dinlenmediği dönem bordrolarında ismi geçen bordro tanığının dinlenmesi,bu mümkün olmadığı takdirde zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde bildirge tarihinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının; çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarının alınması,buda olmadığı takdirde Zonguldak Orman İşletme Müdürlüğünde talep edilen tarihte çalışmış tanıkların tesbit edilerek,

elde edilecek bilgilere göre gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece bozma kararın uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Cansızoğlu İnş.AŞ unvanlı (31658) Sicil nolu iş yerinde 26.11.1989 tarihinde işe girdiğine dair imzalı bildirgenin 04.12.1989 tarihinde kuruma verildiği, 31658 Sicil nolu davalı işverene ait iş yerinin 08.12.1988 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı,01.11.1990 tarihinde kapsamdan çıkarıldığı,1989/1,2,3. dönem bordrolarının geldiği, bordrolarda davacının isminin olmadığı, Murat Yılmaz isimli işçinin isminin bulunduğu,işyeri kayıtlarının istenildiği,

işverence sunulmadığı,davacının 01.08.1990-2004/10. ay arasında506 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalılık süresinin bulunduğu,tesbiti talep edilen tarih ile çakışan başka işyeri çalışmasının bulunmadığı,Sabri Alper,Nevin Gündoğdu, Hasan Bozkurt ve Semra Albayrak isimli tanıkların dinlendiği,tanıkların komşu işyeri tanığı olup olmadıklarına dair belgelerin getirtilmediği,davacının bildirdiği tanık Osman Türk’ün daha önce dinlendiği gerekçesiyle dinlenmediği, ancak bu tanığın daha öncede dinlenmediği, zabıtaya komşu işyeri tanığı araştırması yaptırıldığı, tanık bulunamadığı,

Zonguldak Orman İşletme Müdürlüğünce, bir kısım inşaat ve çevre düzenleme işinin 30.12.1988-23.06.1989 tarihleri arasında davalı işverence taşeron olarak yapıldığının bildirildiği,ilgili Belediyece, belediye pasajında davalı işverenin kiracı olarak oturmadığının bildirildiği,davalı işverenin 15.09.1986-25.03.1991 tarihleri arasında vergi kaydının olduğu,

Davacıya ait 26.11.1989 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı kuruma süresi içerisinde verildiğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki; 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama “usulü kazanılmış hak” olarak adlandırılır.

Somut olayda; mahkemece dönem bordrolarında ismi geçen Murat Yılmaz isimli işçinin dinlenmediği, Zonguldak Orman İşletme Müdürlüğünde tesbiti talep edilen tarihte çalışmış kişilerin tesbit edilerek tanık olarak beyanlarına başvurulmadığı davacının davalı işverene ait işyerinde ne iş yaptığının araştırılmadığı,dinlenen tanıkların komşu işyeri tanığı olup olmadıklarına dair belgelerinin getirtilmediği, davacının bildirdiği tanık Osman Türk’ün daha önce dinlenmediği halde dinlendiği gerekçesiyle dinlenmediği anlaşılmış olup, bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma kararının gerekleri yerine getirilmeden sonuca gidildiği ortadadır.

Yapılacak iş; dönem bordrolarında ismi geçen Murat Yılmaz isimli işçinin beyanını almak, Zonguldak Orman İşletme Müdürlüğünde tesbiti talep edilen tarihte çalışmış,davacının çalışmalarıyla ilgili bilgi sahibi olan kişileri belgeleriyle birlikte tesbit ederek beyanlarına başvurmak, davacının bildirdiği tanık Osman Türk’ü dinlemek, kadın olan davacının,davalı işverene ait işyerinde yapılan işin özellikleri de dikkate alınarak, ne iş yaptığını araştırmak,dinlenen tanıkların komşu işyeri tanığı olup olmadıklarına dair belgelerini getirtmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.