Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/8729 K.2010/12360

Davacı, 20.4.1982-1.3.1995 tarihleri arası Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere, temyiz edenin sıfatına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2- Davacı, 20.04.1982-01.03.1995 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 20.10.1983-01.01.1995 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının verdiği 16.12.1996 tarihli giriş bildirgesi üzerine davalı Kurumca 20.4.1982 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasaya göre esnaf ... sigortalısı olarak tescil edildiği, davacının 1997 yılı prim affından yararlanarak tüm prim borçlarını ödediği, 2007 yılında geriye doğru yapılan bir işlemle davacının vergi kaydının bulunmadığı anlaşıldığından 20.4.1982-27.9.1999 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinin iptal edildiği, davacının 1.3.1995 tarihinde ... isteğe bağlı sigortalısı olarak tescil edildiği,

ancak 1.1.1995-31.10.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya, 1.11.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun farkedilmesi üzerine ... isteğe bağlı sigortalılığının 1.1.1998 tarihinden başlatıldığı, sattığı ürün bedelinden 1994 tarihinde tarım ... primi kesildiği anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Yasada 506 sayılı Yasaya koşut geçmiş sürelerin tesbitine olanak sağlayan bir düzenleme bulumadığından ve davacının mahkemece tesbitine karar verilen 20.10.1983-1.1.1995 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık yönünden tescili bulunmadığı gibi prim ödemesi ve prim kesintisi bulunmadığından bu dönemde 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı sayılması olanaksızdır.

Ancak geçmişe yönelik prim tahsil ettikten ve uzun süre bu primleri kullandıktan sonra Kurum tarafından sigortalılığın iptalinin Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağı, sosyal güvenlik kurumlarının anayasal görevlerini yerine getirirken, sigortalılara karşı olabildiğince yasal haklarını hatırlatması ve bu durumlarını izlemesinin zorunlu görev olduğu, ...’un bu anayasal sosyal güvenlik ödevinin gereği olarak, sigortalısını uyarmaması sonucu, primleri tahsil edilen sürelerin 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 01.10.1997 gün ve E: 1997/10-578, K: 1997/758 sayılı. 24.09.2003 gün ve 2003/10-489, 2003/490 sayılı. 26.11.2008 gün ve E:2008/21-693, K:2008/713 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

20.4.1982-1.3.1995 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılık süresine ilişkin primler davalı Kurumca 1997 yılı prim affı ile alınıp uzunca süre kullanıldığından davacının mahkemece tespite karar verilen 20.10.1983-1.1.1995 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu ... sigortalısı sayılmalıdır.

Bu durumda mahkemece davanın kamu düzenini ilgilendirdiği gözetilerek davacının 20.10.1983-01.01.1995 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna tabi ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken davacının talebi gözetilerek tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.