Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/14746 K.2013/2490

Davacı murisinin, 28/01/2010 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, 28.1.2010 -9.5.2010 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışan davacı murisini aynı dönemde çakışan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki . ... sigortalılığının ve bu sigortalılığına ait prim borcunun iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile davacının murisi ... un 28.1.2010 -9.5.2010 tarihleri arasındaki çakışan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki ... sigortalılığının ve bu döneme ait prim borcunun iptaline karar verilmiştir.

Dosyada içeriğinden; davacının murisinin 15.11.2009 tarihi itibariyle Ziraat Odasına kaydının yapıldığı bu kaydın ölüm tarihi olan 9.5.2010 tarihine kadar devam ettiği,Ziraat odası kaydına dayanılarak davacının 9.1.2010 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa uyarınca tarım ... sigortalısı olarak tesçil edildiği ,ihtilaflı 9.1.2010 -9.5.2010 tarihleri arasında herhangi bir ürün teslimatı ve pirim ödemesinin olmadığı Göller Beldesi Yukarı Mahalle Muhtarının beyanına göre muris ... doğumundan bu yana nüfusa kayıtlı olduğu köyde ve Fatsa ilçe merkezinde ikamet ettiğini kendisine ait tarlalarda fındık ve mısır ürettiğini ancak bunların kendine

yeter miktarda olduğunu 1990/2000 yıllarında Samsunda 2000 yılından sonrada Fatsa’da lokantacılık yaptığını, işverenler nezdinde aşçı olarak çalıştığını beyan ettiği,dinlenen tanıkların benzer ifadelerle davacının murisinin 15 yıldan beri lokantalarda aşçı olarak çalıştığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı murisine ait hizmet döküm belgesinden aralıklarla 1981-2010 tarihleri arasında 506 sayılı yasa ve 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca sigortalı olduğu 1.10.2009 tarihinde başlayan sigortalılığın 8.1.2010 tarihinde sona erdiği davalı kurum tarafından 9.1.2010 tarihinden geçerli olmak üzere 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının başlatıldığı bu sigortalılığı devam ederken 28.1.2010 tarihinde davacı murisinin yeniden 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başladığı ve bu çalışmasını ölüm tarihine kadar devam ettiği anlaşılmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile "tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını", 5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi " tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü olduklarını,

ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği" 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği"bildirilmiş, ihtilaflı dönem itibariyle uygulanması gereken 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53/1 maddesinde "Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a),

(b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tâbi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı" bildirilmiştir.

3.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33 maddesi ile değiştirilen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmesi başlıklı 53/1 maddesinde ise

"Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çakışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı" belirtilmiş ve aynı yasanın Geçici 33 maddesinde ise "Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmaz ”hükmü getirilmiştir.

Uyuşmazlık davacı murisinin işçi olarak çalıştığı dönemler olan 28.1.2010-9.5.2010 .12.2010 tarihleri arasında çakışan ve öncesinde 9.1.2010 tarihinden itibaren başlayıp devam eden 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptal edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasanın 6/b maddesi ile "diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği" düzenlemesi ile ... sigortalılığı ile 506 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmaların çakışması halinde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalara üstünlük tanınacağı acıkça düzenlenmiştir.13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33 maddesi ile 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53. maddesinde yapılan değişiklikle de aynı ilke benimsenmiş olup aynı yasanın Geçici 33 Maddesiyle 01.03.2011

tarihli 5510 sayılı Yasanın 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmayacağı hükmünün getirilmiş olmasına göre ihtilaflı dönem olan 28.1.2010 -9.5.2010 tarihleri arasında 1.10.2008 tarihli 5510 sayılı Yasanın 53/1 maddesi kapsamında uygulama yapılmalı ve bu kapsamda da çakışan sigortalılıklarda daha önceden başlayan sigortalılığa değer verilmelidir.

İhtilaflı dönem olan 28.1.2010 -9.5.2010 tarihleri arasında davacı murisinin Tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarını taşıdığı ve önden başlayan sigortalılığın tarım Bağ-Kur sigortalılığı olduğu açıktır. Prim cetvelinden de somut olayda 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak 5510 sayılı Yasanın 6/1-ı maddesinde. Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya

orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanlar'ın sigortalı sayılmayacağı ve aynı yasanın 6/2 maddesinde ise birinci fıkranın (ı)bendinin uygulanmasında Türkiye Ziraat Odalar Birliğinin görüşünün alınacağı bildirilmiştir.

Somut olayda mahkemece 5510 sayılı Yasanın 6/1-ı maddesi kapsamında araştırma yapmadan karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; 5510 sayılı Yasanın 82 maddesi uyarınca Türkiye Ziraat Odalar Birliğinden toplam 2485 m² civarında fındık bahçesinde fındık yetiştiren birisinin 2010 yılında bu tarımsal faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan aylık ortalamasının prime esas günlük kazanç alt sınırının 30 katından az olup olmayacağını sormak ,tarımsal faaliyeti nedeniyle davacı murisinin kazancını tespit etmek ve sonucuna göre ihtilaflı dönemde davacı murisini ...sigortalılığı hakkında karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.