Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/12071 K.2015/8092

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, eksik yatırılan veya yatırılmayan primlerin davalı tarafından tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, 03/1998 – 08/2010 tarihleri arasında askerlik süresi haricinde davalı işyerinde kesintisiz çalıştığını, ücretinin 1.050,00 TL maaş + 210,00 TL yemek parası olmak üzere 1.260,00 TL olduğunu, davalı işverenin ücretlerinin 750,00 TL’lik kısmını bankaya yatırırken geri kalan kısmını elden verdiğini ve sigorta primlerini eksik yatırarak mağduriyetine sebebiyet verdiğini belirterek; sigorta primlerinin gerçek ücreti üzerinden yatırılmadığının ve eksik yatırıldığının tespiti ile eksik yatırılan veya yatırılmayan sigorta primlerinin yatırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmaları ile sigorta primine esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 1004898 sicil numaralı davalı işyerinin 01.08.1993 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, bu işyerinden davacı adına 01.12.1998 ve 01.10.2003 tarihli işe giriş bildirgelerinin verildiği ve buna bağlı olarak 01.12.1998 – 01.03.2001 ve 01.10.2003 – 20.08.2010 tarihleri arasındaki çalışmaların Kuruma bildirildiği, bu bildirimlerden 2007/12. aya kadar olan bildirimlerin asgari ücret üzerinden, ondan sonraki bildirimlerin asgari ücretin üzerinde olan bir ücret ile bildirildiği, bazı dönemlere ilişkin ücret bordrolarının olduğu, bu bordolardan bir kısmının imzalı olduğu, ancak bu bordrolar düzenli olmadığı gibi büyük çoğunluğunun silik çıktığı için okunamayan fotokopilerden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda davacının talebi; hem bildirilmeyen çalışmalarının tespiti hem de sigorta primine esas kazanç tespiti şeklinde olmasına rağmen Mahkemece sadece sigorta primine esas kazanç istemi yönünden değerlendirmeler yapıldığı, davalı işyerine ait imzalı ücret bordrolarının okunaklı ve düzenli suretinin getirtilmediği, bu davaların kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle her türlü delille ispatının mümkün olmasına rağmen delil toplanmadan eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği görülmüştür.

Yapılacak iş,

a) Davacının askerlik yaptığı süreyi araştırmak,

b) Davalı işyerinden dava konusu döneme ilişkin ücret bordrolarının okunaklı ve düzenli bir suretini getirtmek,

c) İmzalı ücret bordrolarının olduğu dönemler yönünden imzaların, davacının eli ürünü olup olmadığını davacıya sormak,

d) Kabul halinde imza incelemesi yaptırılmayarak beyan ile yetinmek, imzanın inkârı halinde ise, imzalar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırarak imzanın davacının eli ürünü olup olmadığının tespit ettirmek,

e) İmzanın davacının eli ürünü olduğunun anlaşılması halinde bu bordrodaki sürelerin ve ücretlerin davacıyı bağlayacağını gözönünde tutmak suretiyle, imzalı ücret bordrolarının olduğu dönemler yönünden imzalı ücret bordrolarındaki süre kadar yazılı ücretle çalışmaya hükmetmek,

f) İmzalı ücret bordrolarında yazılı olan ücretin imzanın davacının eli ürünü olmadığı dönemler ve imzalı ücret bordrolarının olmadığı dönemlerde ise usulüne uygun şekilde emsal ücret araştırması yapmak,

g) İmzanın davacının eli ürünü olmadığı dönemler ile imzalı ücret bordrolarının olmadığı dönemler yönünden, dönem bordrolarından ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,

h) Bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte başka tanık tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,

ı) Gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.