Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/1730 K.2015/17134

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

A-Davacılar vekili ve davalı Ak-Birlik İnş. Gıda San. Ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yönünden; Mahkemece verilen 26.06.2014 tarihli kararın, davacılar vekili tarafından 03.07.2014, davalı Oraka İnş. Taah. Ltd. Şti. vekili tarafından 30.06.2014 tarihlerinde temyiz edildiği, ancak davacılar vekilinin 01.12.2014, davalı vekilinin 16.10.2014 tarihli dilekçeler ile temyiz isteminden feragat ettiklerini beyan ettikleri ve vekaletnamelerinde temyizden feragate dair yetkileri bulunduğu anlaşıldığından, davacılar ve davalı vekilinin temyiz taleplerinin feragat nedeniyle ayrı ayrı REDDİNE,

B- Davalı Ak-Birlik İnş. Gıda Tem. San. Ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yönünden; Dava, iş kazası sonucu sigortalının vefatı nedeniyle yakınlarının(eş ve çocuklar) maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı eş yararına 50.429,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi, davacı çocuklar yararına ayrı ayrı 8.000,00 TL manevi tazminatların kaza tarihi olan 29.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasl faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davalı Oraka İnş. Taah. Ltd. Şti.'nin yapımını üstlendiği inşaatın harfiyat ve nakliyat işlerini diğer davalı Ak-Birlik İnş. Gıda Tem. San. Ve Tic. A.Ş.'ye verdiği, müteveffa işçinin bu şirketen işçisi olarak yarı kalkık vaziyetteki dampere çıkarak toprağı kürek ile sürüklerken ayağının kayması sonucu düşerek vefat ettiği, davalı Oraka İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd.

Şti. vekilinin temyizden feragat dilekçesinin ekinde sunduğu 08.09.2014 tarihli protokol başlıklı belgede temyize konu dava dosyasında(Alucra Asliye Hukuk 2008/45 esas 2014/39 karar) hüküm altına alınan ve daha sonra takibe konulan alacak nedeniyle(Giresin 1. İcra Müd. 2014/3008 sayılı) davacı alacaklılara davalı Oraka İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 165.000,00 TL ödeme yapıldığı belirtilmiştir.

Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. nun 50. maddesi, ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. nun 51. maddesi uyarınca (TBK’nun 61. Maddesi) ve aynı Yasanın 142. (TBK’nun 163.) maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı bir dava ile de talep edebilir. Ancak, aynı Yasanın 141. (TBK 163) maddesi gereğince teselsül, ister yasadan, ister sözleşmeden doğmuş olsun, bu kuraldan yararlanma hakkı sadece zarara uğrayanın, daha geniş bir deyim ile alacaklınındır.

Öte yandan, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 145. maddesi(6098 sayılı TBK'nun 166. maddesi) hükmüne göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde, diğerleri bu oranda borçtan kurtulurlar. Ancak, müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur.

Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması, ya da böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır.

Yine, Borçlar Kanunu'nun 147. madde hükmüne göre, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her biri ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağına ve alacaklının diğerleri zararına, müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilin neticelerini şahsen tahammül edeceğine dair hükmüne havidir.

Diğer bir deyişle müteselsil sorumlulardan birine yönelik feragati ile diğer müteselsil borçluların durumlarını ağırlaştıran alacaklı bunun sonuçlarına katlanır. İbraname konusu ödeme ile zarar karşılanmışsa veya zararla ödeme arasında açık bir oransızlık yoksa ödeme ile diğer müteselsil borçluların da borçlarından kurtulacakları ortadadır.

Yapılan ödeme kısmi ifayı içeren makbuz niteliğinde ancak ödemeyi yapan borçlunun hissesinden fazla ise ödeme kadar, ödeme yapan borçlunun hissesinden az ise ödeme yapan borçlunun hissesi kadar diğer müteselsil borçlular borçtan kurtulurlar. 6098 sayılı TBK’nun 166 vd. maddelerindeki düzenleme de aynı doğrultudadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; somut olayda davalıların borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları dikkate alınarak, davalı Oraka İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyizden feragat dilekçesinin ekinde sunduğu 08.09.2014 tarihli protokol başlıklı belgede temyize konu dava dosyasında(Alucra Asliye Hukuk 2008/45 esas 2014/39 karar) hüküm altına alınan ve daha sonra takibe konulan alacak nedeniyle(Giresin 1. İcra Müd. 2014/3008 sayılı) davacı alacaklılara davalı Oraka İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 165.000,00 TL ödemenin değerlendirilerek, borcun sona erip ermediğinin ve davanın konusuz kalıp kalmadığının tespit edilmesi gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.