Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11383 K.2017/881

Davacı, ilk tevkifat kesintisini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzuna istinaden takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile “30.11.2000 tarihli müstahsil belgesi uyarınca tevkifat kesintisi yapılan tarihi takip eden ay başı olan 01.12.2000 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitine” karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 30.11.2000. 31.01.2002 ve 28.02.2002 tarihli müstahsil makbuzlarının bulunduğu, davacının 21.04.2011 tarihli tescil başvurusuna istinaden 01.12.2000 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 02.04.2002 tarihinden itibaren devam eden oda kaydının bulunduğu, davacının 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzundaki tevkifatın hesabına aktarılmasını istediği,

davalı Kurumun 29.05.2014 tarihli yanıtında müstahsil makbuzundaki Bağ-Kur kesintisinin Kurum hesabına intikal ettiği tespit edilemediğinden talebinin kabul edilemeyeceğinin bildirildiği ancak diğer taraftan 20.04.2015 tarihli ekstrede 01.12.2000 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiğinin anlaşıldığı, davalı Kurumun mahkemeye hitaben 2109605 sayılı cevabi yazısında da davacının 01.12.2000 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiğinin bildirdiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tevkifata istinaden 01.12.2000 tarihinden itibaren başladığının kabulü yerinde ise de kararda sigortalılığın hangi tarihte sona erdiğinin belirtilmemiş olması hatalıdır. Bunun yanı sıra davalı Kurum davacının 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzundaki tevkifatın Kurum hesabına geçtiğinin belirlenememesi sebebi ile müstahsil makbuzunu kabul etmediğini belirtse de dosyadaki ekstrelerden ve mahkemeye hitaben cevabi yazılardan davacının söz konusu tevkifata istinaden sigortalı kabul edildiğinin görüldüğü, bu durumda davalı Kurum işlemleri arasında çelişkinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davalı Kurumdan davacının hangi tarihler arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiğini, 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzundaki tevkifata istinaden davacıya sigortalılık verilip verilmediğini sormak, davacı ile davalı Kurum arasında uyuşmazlık bulunup bulunmadığını varsa ne olduğunu belirlemek, davalı Kurum tarafından davacıya söz konusu müstahsil makbuzuna istinaden sigortalılık kazandırıldığının anlaşılması durumunda davanın konusuz kalması ihtimalini de göz önünde bulundurarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.