Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3539 K.2018/1092

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, iş kazası maluliyeti nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi talebine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre Mahkemenin 02.11.2010 tarihli kararında 6.643,29TL maddi, 25.000,00TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiği; kararın davalılardan ... Müzecilik Vakfı tarafından temyiz edildiği; temyiz incelemesi üzerine, manevi tazminat kararı ile davacıya yapılan 500,00TL'lik ödemenin maddi tazminat hesabında dikkate alınması amacıyla yerel mahkeme kararının bozulmasına, sair temyiz itirazlarının reddine dair karar verildiği; bozma ilamına uyan Mahkemenin 07.03.2017 günlü kararında ise manevi tazminat talebinin reddine, 11.000,00TL maddi tazminatın kabulü ve kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsiline hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrarı sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görerek usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Kazanılmış hak, anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar, Anayasa'nın 2. maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir.” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldıran, belirsizliğe yol açan bir ortama neden olur ki bu durumun kabulü mümkün değildir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hakın hukukça değer taşımayacağı gerçeği, bu istisnalardandır.

Somut olayda, ilk kararın sadece davalılardan...Müzecilik Vakfı tarafından temyiz konusu yapılmasına ve bozma ilamının mahiyetine rağmen, ilk karardaki miktardan daha yüksek bir maddi tazminata hükmedilmesi, usulü müktesep hak yönünden hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedeni yapılmıştır.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.