Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2357 K.2019/2833

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/01/2002-30/11/2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalılara ait işyerinde 01/01/2002-30/11/2012 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yazıldığı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16/9/1999 gün 1999/21-510-527, 30/6/1999 gün 1999/21-549-555- 3/11/2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının herhangi bir sigortalılık hizmet kaydının bulunmadığı, davalı işyerinin 27/07/1996-30/09/1998 tarihleri arasında ve 20/07/2012 tarihinden itibaren devam eden şekilde ... adına Kanun kapsamına alınmış olduğu, davalı şirketin 21/02/2005 tarihli ticari tescil kaydının bulunduğu, 31/08/2012 tarihli Kurumun davalı işyeri denetim tutanağında işyerinde sigortasız olarak çalıştığı tespit olunanlar arasında davacıya ait kaydın yer almadığı, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporlarının dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davacı, davalı ve kamu tanıklarının dinlendiği,

17/12/2008 olay tarihli mühür bozma suçuna ait ceza dava dosyası içeriğinden ise davacının sanık olarak yer aldığı, ifade tutanaklarında ve duruşmalarda alınan beyanlarında ...'in işyerini 15 yıldır işlettiğini, davacının Bekçi olarak işyerinde çalıştığını; davacının ise 7 yıldır işyerinde çalıştığını belirttikleri anlaşılmaktadır.

Somut olayda; Mahkemece talep edilen döneme ilişkin yetersiz tanık beyanları ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; bu tür uzun süreli sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi gerektiği dikkate alınarak davalı işyerinin düğün salonu olması nedeniyle Emniyetten düğün salonunun açık olduğu günleri sorarak bu günlerde davacı adına bildirim yapılıp yapılmadığını tespit etmek, tanık beyanlarının yetersiz olması nedeniyle ihtilaf konusu tüm dönemi kapsayacak şekilde düğün salonunda çalışan müzisyen-fotoğrafçı-garson gibi çalışanları ve Kurum denetim raporları ile davalı işyerinde sigortasız olarak çalıştığı tespit olunan şahısları saptayarak bunların beyanlarına başvurmak,

yetinilmediği takdirde.

Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığıyla davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra davacının çalışmasının sürekli ve kesintisiz çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.