Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5216 K.2019/6378

İstinaf Başvurusu ; Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu dönemde davacının ziraat oda kaydı 29/02/2009 tarihinden itibaren geçerli sayıldığından ve diğer kurum ve kuruluşlarda kaydı bulunmadığından sırf tanık beyanlarına göre kabul kararı verilmesinin yerinde olmadığı ve re' sen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı : "Somut olayda, 1998 tarihli tevkifatın bulunduğu, 1989 tarihinden itibaren oda kaydının bulunduğu, davacının 2002 yılından itibaren Çiftçi Kayıt Sisteminde kayıtlı olduğu, 2003 yılından itibaren ise doğrudan gelir desteği ile mazot ve gübre desteği aldığı, ifadesine başvurulan muhtar ve azaların tarımsal faaliyeti doğruladıkları, tarımsal arazinin, traktörünün ve hayvanların bulunduğu, Kurumca kabul edilen 01.09.1998-31.12.1998 tarihlerinin tespitinde hukuki yarar bulunmamakta ise de, bu durumun infazda gözetilebileceği " gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

E)Temyiz:

Davalı kurum vekili: İstinaf talebindeki aynı gerekçelerle bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, davacının 01/09/1998- 31/12/2007 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespiti istemine yöneliktir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmakla Bölge Adliye Mahkemesince karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ziraat oda kaydına istinaden tarım bağ-kur sigortalılığının 11/08/2016 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlatıldığı, davacının 1998/8. aya ait prim kesintisi bulunduğu, kurumun 13/10/2016 tarihli denetmen raporuna istinaden 01/01/1989 tarihinde başlayan ziraat oda kaydı 26/02/2009 tarihinden itibaren geçerli kabul edildiğinden tevkifatına göre 01/09/1998 tarihinde başlatılan sigortalılığının aynı yıl sonu itibariyle durdurulduğu, davacının tarım faaliyeti ile uğraştığına dair muhtarlık, taşınmaz, zabıta, tapu araştırmaları yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Öte yandan, 5510 sayılı Yasa'nın 7/b maddesi uyarınca sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının b bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca veya kendilerince, bir yıl içinde bildirilmesi halinde kaydedildiği tarihten, bu süre içinde bildirilmemesi halinde ise bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten itibaren başlayacağı bildirilmiştir.

Somut olayda, davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak 01.09.1998-31.12.1998 tarihleri arası ve 11/08/2016 tarihinden itibaren devam eden tescil kaydının bulunduğu, teslim ettiği ürün bedellerinden 1998/8. ayda prim kesintisi yapıldığı anlaşılmasına rağmen, bu tarihten sonra davacının talebi ile bağlı olarak 31/12/2007 tarihine kadar prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 1999-2007 ( dahil) tarihleri arasında ürün teslimi veya prim kesintisi bulunup bulunmadığını araştırarak, bunlara ilişkin belgeleri getirtmek, bu tarihler arasında prim kesintisi veya ürün teslimi bulunmaması halinde davanın reddine karar vermekten ibarettir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir.

G)Sonuç :