Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/6443 K.2019/7017

Asıl ve birleşen dava bakımından.

Davacılar, iş kazası sonucu maluliyetten doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; bozmaya uyarak ilamda yazılı nedenlerle asıl ve birleşen davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar vekilince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/11/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalılardan ... Sondaj Maden İnşaat Petrol Ve Enerji Üretim Tic.San.Ltd Şti (Güngör Yıldız) vekili Avukat ... ile ...vekili Av.... geldiler. Duruşma talep eden davacılar adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalı ve yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, zamanaşımı nedeniyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından ilk derece mahkemesince verilen 17/07/2014 tarihli kararın Dairemiz'in 09/02/2016 tarih ve 2015/6208 Esas, 2016/1566 Karar sayılı ilamı ile somut olayda değişen ve gelişen bir durumun söz konusu olmadığı, bu nedenle davacı sigortalı tarafından 03/01/2012 tarihinde açılan asıl davaya karşı süresi içerisinde davalı vekillerince ileri sürülen zamanaşımı def'ilerinin değerlendirilerek olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, zamanaşımı def'ileri değerlendirilmeden davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığından bahisle bozulmasına karar verildiği, bu bozma ilamında birleşen dava dosyasına yönelik bir bozma nedeni bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı).

Somut olayda Dairemiz'in 09/02/2016 tarih ve 2015/6208 Esas, 2016/1566 Karar sayılı bozma ilamında birleşen dava dosyasına yönelik bozma nedeni bulunmadığı, bozmanın yalnızca asıl dava dosyasına ilişkin olduğu dikkate alındığında, mahkemece "17/07/2014 tarihli kararının birleşen dava dosyası hakkındaki bölümü bozma dışı kalarak ferileri ile birlikte kesinleştiğinden bu konuda yeniden bir karar verilmesine yer olmadığına" karar vermek gerekirken, davacılar yararına oluşan usuli kazanılmış hak göz ardı edilerek birleşen dava dosyasının da zamanaşımı nedeniyle tümden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.