Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/323 K.2019/6578

A)Davacı İstemi;Davacı, 01/09/1984-05/11/1984 tarihleri arasındaki SSK'na (5510 sayılı Yasanın 4/a maddesine) tabi çalışmasının emekli sandığına tabi hizmet ile birleştirilmesi için kuruma başvurduğunu, kurumun, işe giriş bildirgesi ile dönem bordrosunun süresinden sonra verildiği, anılan durumun 16-38 Ek sayılı genelgeye aykırı olundan bahisle 1984/3.dönem çalışmasının iptal edildiğini belirterek kurum işleminin iptalini istemiştir.

B)Davalıların Cevapları;Davalı SGK vekili, husumetin kendilerine düşmediğini, davada feri müdahil olarak yer almaları gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin dolduğunu, işe giriş bildirgesi ile 4 aylık dönem bordrosunun süresinde kuruma verilmemesi nedeniyle 21/11/1990 tarih ve 16-38 sayılı genelgeye göre iptal işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.,

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;Mahkemece, davacının 1984 yılı 3.dönemine ilişkin kayıtlara yansıyan çalışmasının bulunduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığını, bu çalışmasının sigortalılığı gerektirmediği yönünde bir savunma veya işlem gerekçesi olmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 21/11/1990 tarih ve 16-38 Ek sayılı Genelge'nin davacının hizmetinin iptalini gerektirip gerektirmediği yönünde olduğunu, iptal işlemine dayanak yapılan genelgenin tarihinin hizmetin geçtiği tarihten sonra olduğunu,

genelgelerin yürürlüğe girmesinden önce tamamlanmış iş ve işlemlere uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı düştüğünü belirterek davanın kabulü ile, davalı kurumun, davacının 1/9/1984-5/11/1984 tarihleri arasındaki çalışmasının iptaline ilişkin 13/2/2017 tarih ve 2017/61 sayılı Komisyon Kararının iptaline karar vermiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

İncelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1/b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

E) Temyiz Nedenleri,

Davalı Kurum Vekili; kurum işleminin yerinde olduğu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği gerekçeleri ve resen kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla belirlenmelidir.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

06/06/1964 doğumlu davacının, ...sicilli Özel Bina İnşaatı işyerinden 01/09/1984 tarihli işe giriş bildirgesinin kuruma 30/09/1985 tarihinde intikal ettiği, 1984/03 dönem 4 aylık prim bodrosunun kuruma 21/10/1985 tarihinde verildiği, 01/09/1984-04/11/1984 tarihleri arası 64 gün çalışmasının bulunduğu, davacı 1/9/1984-5/11/1984 tarihleri arasındaki SSK'na (5510 sayılı Yasanın 4/a maddesine) tabi çalışmasının emekli sandığına tabi hizmet ile birleştirilmesi için kuruma başvurduğu, kurumun başvuruya cevaben, işe giriş bildirgesi ile dönem bordrosunun süresinden sonra verildiği,

anılan durumun 16-38 Ek sayılı genelgeye aykırı olduğundan bahisle 1984/3.dönem çalışmasının iptal edildiğini bildirdiği, ...sicilli işyerine ilişkin 1984/03 dönem 4 aylık dönem bodrosunun dosya arasına alındığı, 1984/3. dönem bodrosu verildiği halde işyerinde bu dönemde çalışan bodro tanıkları dinlenmeden, eylemli çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla sağlıklı bir biçimde belirlenmeden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davacının ihtilaf konusu dönemin tamamında çalışma kaydı yer alan ve davacının çalışmaları hakkında bilgi ve görgü sahibi olan bordrolu çalışanların beyanlarına başvurmak, tespit edilememesi halinde ihtilaflı dönem yönünden SGK ilgili İl Müdürlüğü’nden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.