Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/29076 K.2013/26927

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalıya ait işyerinde 27.10.2008 tarihinde müşteri temsilcisi olarak çalışmaya başladığını, çalışmasının aralıksız olarak devam ettiğini, ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından 25.09.2010 tarihli yazılı bildirim ile tek taraflı ve haksız olarak feshedildiğini, fesihle birlikte kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini, sunulan hizmete ve aylık satış kotalarına göre ücretlendirme sisteminin uygulandığını, ücretinin aylık net 1.000,00 TL'nin üzerinde olduğunu, bu sebeplerle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kıdem tazminatı olarak 3.000,00 TL, ihbar tazminatı olarak 1.800,00 TL olmak üzere toplam 4.800,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının satış ve pazarlama elemanı olarak çalıştığını, merkezi ... bulunan ...Service ... ile akdedilen hizmet sözleşmesi kapsamındaki çağrı merkezi müşteri hizmetleri, ürün tanıtım ve satış, sponsor firmaların ürünlerinin tanıtım ve reklamı ile işverenin internet ortamından gerçekleştireceği benzeri satış ve işlemleri ifa ettiğini, işyerlerinde yapılan satış ve pazarlama işlemleri sırasında gerçeğe aykırı ve yalan beyanlarda bulunmak sureti ile ... yapıldığının tespit edildiğini, bu şekilde yapılan ... ve işlemlerin her iki ülke mevzuatı açısından suç teşkil etmesi,

aynı zamanda tüketici haklarını da ihlal ediyor olması sebepi ile tüm personelin kendileri tarafından hazırlanmış tek bir satış metni ile satış yapması ve bu satış metnine uyacakları, yalan beyanla satış yapmayacaklarına dair tüm personelden taahhütname alınmasının ihtar edildiğini, 16.09.2010 tarihinde tek bir satış metni üzerinden satış yapılmaya başlandığını ve tüm personelin bahsi geçen taahhütnameleri imzalanmasının istenildiğini, davacının taahhütnameyi imzalamaktan imtina ettiği için önce rapor almak sureti ile işyerine gelmediğini, işe başladığında satış metnini tebliğ alması ve taahhütnameyi imzalamasının istenildiğini,

aksi halde ... sözleşmesine son verileceğinin yazılı olarak bildirildiğini, ancak davacının belgeyi tebellüğ etmekten imtina ederek işyerini terk ettiğini, bunun üzerine 26.09.2010 tarihinde ... sözleşmesinin tazminatsız ve bildirimsiz olarak haklı sebeplerle feshedildiğini, gerçeğe aykırı beyanlarla yapılan satışların müşteri şikayeti veya işleme onay

vermemesi üzerine iptal edildiğini, davalı işverenin yapılan her iptalde maddi kayba uğradığını, maddi kaybın da ötesinde yalan beyanla satış yapılmasının Alman mevzuatlarındaki cezai yaptırımının çok ağır olduğunu, davalı işverenin hem manevi, hem de maddi itibarını koruyabilmek için gerekli önlemleri aldığını ve tüm personelin bu önlemlere uygun davranmasını beklediğini, davalıya ait değişik illerdeki işyerlerinde 250'den fazla personel çalıştığını, davacı hariç çalışan tüm personelin bu taahhütnameyi imzaladığını, davacının 18.08.2010-04.09.2010, 17.09.2010-24.10.2010, 25.07.2010-26.07.2010, 31.05.2010-01.06.2010, 18.11.2009-20.11.2009 tarihleri arasında raporlu olduğundan dolayı işyerinde çalışmadığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkemece; davacının 29.11.2008 tarihinde işe başladığı, ... sözleşmesinin, davalı işveren tarafından imzalatılmak istenilen taahhütnamenin davacı tarafından imzalanmak istenmemesi sebepiyle 25.09.2010 tarihinde feshedildiği, davacının sağlık mazereti sebebiyle işe gelmediğinden aynı gün mesai saatleri içinde ihtarname gönderildiği, davacıya imzalatılmak istenilen taahhütnamenin davalı işverenle ... yapan yurt dışındaki bir şirket tarafından talep edildiği, davacıya imzalatılmak istenilen taahhütnamenin içeriğinde geçmişe yönelik yapılan işlemler konusunda da taahhütname verilmesi ibaresinin bulunduğu,

davacının geçmişe yönelik olarak taahhütname imzalaması gerekmediği, yine çalışma süresince zaten çalışanların yaptıkları işte işverenin talimatına göre hareket etme zorunluluklarının bulunduğu, işverenin talimatına uymayan çalışanın işveren tarafından ... sözleşmesinin haklı sebeplerle feshedilebileceği, bu sebeplerle işveren tarafından yapılan feshin haklı olmadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacağını kanaatiyle davanın kısmen kabulüne, kıdem tazminatı ile ilgili fazla talebin reddine, ihbar tazminatı ile ilgili fazlaya ilişkin talebin saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

Davalı firmanın Almanya’da bulunan bazı şirketlerle hizmet sözleşmesi kapsamında çağrı merkezi ile ürün tanıtımı ve internet ortamında da satış işlemleri yaptığı, davacının çağrı merkezinde satış ve pazarlama elemanı olarak çalıştığı, davalı tarafından sözkonusu satış ve tanıtım işlemleri sırasında bir kısım usulsüzlüklerin ve yanıltıcı açıklamaların önlenmesine yönelik tedbirler alınmak, ürün tanıtımında ve satış işlemlerinde standardizasyonunun sağlanması ve usulsüzlüğün önlenmesi amacıyla çalışanlara taahhütname imzalatılmak istendiği, sözkonusu taahhütnamenin geçmişe yönelik sorumluluklar içerdiği için davacı tarafından imzalanmadığı ve bu sebeple ... sözleşmesinin feshedildiği, sözkonusu hususlarda herhangi bir uyuşmazlık olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davaya konu olayda uyuşmazlık, davacının, davalı tarafından imzalatılmak istenen taahhütnameyi imzadan imtina etmekte haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, geçmişe yönelik yapılan işlemler konusunda taahhütname alınmasının gerekli olmadığına, zaten çalışanların çalışma süresince işverenin talimatlarına göre hareket etmek zorunda olduklarına, işverenin talimatına uymayan bir çalışanın ... sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebeplerle feshedilebileceğine, bu sebeple de işveren tarafından yapılan feshin haklı olmadığı değinilmiş, sözkonusu taahhütname metninin ileriye yönelik olması hukuken geçersiz görülmemiş ve ... şartlarında aleyhe değişiklik olduğu sonucuna da varılmamıştır.

İşverenin, işyerini en iyi şekilde yürütebilmek için yönetim yapılanmasını değiştirmesi yönetim hakkı ile ilgili bir husustur. İşverenin vereceği talimatlarla, Anayasa ve kanunların emredici hükümleri ile toplu ve bireysel ... sözleşmeleri hükümlerine aykırı ./..

olmamak üzere, işin yürütümünü ve işçilerin işyerindeki davranışlarını düzenleyebilme hakkına yönetim hakkı denir. Günlük ... yaşamında çalışanların kendilerine verilen emir ve talimatlar karşısında haksızlığa uğramamaları veya çalışanların bu konudaki kuşkularının ve giderekte şikâyetlerinin azaltılması, hatta tamamen giderilmesi çoğunlukla işverenin yönetim hakkının kullanılmasına ve bu hakkı kullanırken etik kurallara ne derece bağlı olacağına bağlıdır.

İşverenin yönetim hakkına dayanarak verdiği işin yapılması ve işyerinin düzeni ile ilgili talimatına işçi uymak zorundadır. ... sözleşmelerinde ... edimi, genellikle ana çizgileriyle belirlenmekte, ayrıntılar ise düzenlenmesi gereken boş bir alan olarak kalmaktadır. Bu boş alan işverenin yönetim hakkını kullanmasıyla giderilir. Somut uyuşmazlıkta işverenin yönetim hakkını kötüye kullandığı da iddia edilmemiş ve tartışa konusu yapılmamıştır.

İşverenin yönetim hakkı kapsamında aldığı kararlar ile verdiği talimatların yerindeliği, gerekliliği ve yararlılığı yargısal ve hukuki denetim kapsamı dışındadır. Diğer bir deyişle, işveren tarafından alınan ve uygulanmak istenen kararlar ile verilen talimatların yerindeliği ve gerekliliği yargısal denetim dışındadır.

Kaldı ki, somut olayda davacıya imzalatılmak istenen metinde “…İşbu belge ile her zaman bana verilen konuşma kılavuzlarına uyacağıma ve yapacağım telefon görüşmelerinin her zaman bu konuşma kılavuzlarıyla uyumlu olacağını teyit ediyorum. Bunun dışında da yaptığım ve bundan sonra yapacağım telefon görüşmelerimde herhangi bir aldatma, yanılgıya meyil vermeyecek şekilde müşterilerle bağlantı kuracağımı teyit ederim.” denilmektedir.

İşverene sadakat ile dürüstlük ve iyiniyet kuralları ile bağlılık zaten çalışanın temel borçları arasındadır. Bunları kabul etmemek onu ret edenin kötü niyetini gösterir. Bazı çalışanlar yaptıkları ... gereği taahhütnamenin imzalanmasının istenmesinden önce bir kısım müşterilerle görüşmüş ve randevulaşmıştır. Dolayısıyla geçmişte randevu alınan ve tekrar görüşülecek olan kişilere ürün hakkında bilgi verileceği ve olabilirse satış yapılacağı anlaşılmaktadır.

Bu sebeple taahhütname içeriğindeki geçmişe yönelik ifadeler de mahkemece yanlış yorumlanmıştır. Çünkü davalı işyerinde çalışanlar müşterileri telefonla aramakta, ulaştıklarına ürünler hakkında bilgi vermekte, kabul edenlere satış yapmakta, henüz bir karara varamamış olup ilgilenen müşterilere ise sonraki bir tarihte randevu vermektedir.

İşverenin geçmiş tarihlerde yapılan işlemlerle ilgili olarak davacıdan hileli ve yanıltıcı satış yapmayacağını istemesi gereksiz ya da anlamsız bir talep değildir. Kaldı ki böyle bile olsa bu talep işverenin yönetim hakkı kapsamında olup mahkemece işverenin yönetim hakkına müdahale olacak biçimde değerlendirme yapılması ve yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırıdır.