Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/5128 K.2012/18332

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesi ile müvekkilinin davalı A.Ş.'nin İzmir Bölgesinde 02.06.2008 tarihinde işe başladığını, geçerli bir sebebe dayanmayan maddi gerçeklere aykırı sebepler ... sürülerek kötüniyetli bir şekilde sözleşmesinin feshedildiği 20.04.2011 tarihine kadar davalı işyerinde satış temsilcisi olarak aralıksız çalıştığını, davalı şirket müdürlerinin anlaşamadığı personeli çıkarmak için kullandığı bahane olan iş geliştirme planına müvekkilinin de maruz kaldığını,

iş geliştirme planının bir yıl ve daha uzun süreli aynı bölgeye bakan satış temsilcisinin satış performansı veya bayilerle ilgili ciddi sorunlar yaşandığında kendini geliştirmesi gereken konuları belirleyen ve kendini bu konularda geliştirmesini içeren bir performans geliştirme planı olduğunu, davacıya uygulanan geliştirme planının 03.01.2011 tarihinde başlayıp 12.02.2011 tarihinde biten bir plan olup müvekkilinin daha önceden bakmadığı bölgeden alınıp hiç bilmediği bir bölgeye verilmesi olarak uygulandığını, gelişim planının başarısız olacağının başından belli olduğunu,

çünkü her bölge değişikliğinde satış temsilcisinin yeni bölgedeki bayilerin adreslerini, ziyaret günlerini ne tür çalıştıklarını öğrenmesinin bir aydan fazla sürdüğünü ve satış kaybına doğal olarak uğradığını, müvekkiline verilen süre içinde iki kez müdürlerin de bulunduğu araç üstü tabir edilen tam gün root yapıldığını yeni devralınan bölgedeki tüm kötü şeylerin fotoğrafını çektiklerini, müvekkiline verdikleri notun o bölgenin önceki temsilcisinin notu olduğunu, bu düşük notun sebebinin davacıymış gibi gösterilerek savunma istendiğini,

davacının bu durumu insan kaynaklarına ilettiğini,bu defa 15.03.2011-15.04.2011 tarihleri arasında geliştirme planı yapıldığını ancak, davacının bölgesinin yine değiştirildiğini 06.04.2011 tarihinde iş geliştirme planı başarılı olduğu halde bunu gözardı ederek düşük puan vererek kağıdı davacıya imzalattıklarını, birkaç gün sonra bir daha araç üstü yapmayacaklarını düşük puanlı kağıdın geçerli olacağını ve dosyayı insan kaynaklarına göndereceklerini söyleyip

dosyadaki evrakları da davacı imzalamadan gönderdiklerini, 20.04.2011 tarihinde bölge müdürünün davacıyı odasına çağırarak iş sözleşmesinin feshedildiğini söylediğini, fesih işleminin geçerli sebebe dayanmayıp kötüniyetli olduğunu, davacının başarı belgelerinin mevcut olduğunu, bu sebeplerle fesih işleminin geçersiz sayılarak iptaline ve işe iadeye kararın kesinleşmesine kadar dört aylık ücreti hak ve alacakları ile mahkemece işe iadeye karar verilmesi halinde davacının işe başlatılmaması halinde işçinin sekiz aylık ücret tutarında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde davacının 2010 yılı performans değerlendirmesinde beklentinin altında performans notu aldığını, bunun üzerine davacıya 03.01.2011-12.02.2011 tarihlerini kapsar performans iyileştirme planı sunulduğunu,bu tarihler sonunda yapılan değerlendirmede davacının yeterli performans gösteremediği tespit edildiğini ve rapor düzenlenerek davacıya tebliğ edildiğini, davacının saha kontrolü değerlendirilmesinde 100 üzerinden 29 ve 18 puan aldığını bu formlardan birini imzalamaktan imtina ettiğinin belirtildiğini,

davacıya kendisinden beklenenlerin yazılı ve sözlü olarak hatırlatılıp 15.03.2011-15.04.2011 tarihleri arasında yeni bir iyileştirme planı yapıldığını ancak, ilk performans planında gözardı edilen hususların davacı tarafından dikkate alınmadığını, savunması talep edildiği halde tatmin edici cevaplar veremediğini bu sebeple sözleşmenin tüm hakları ödenerek 18. madde uyarınca performansından kaynaklanan sebeple feshedildiğini,

davacının 2009 yılında da performansının beklenenin altında çıkması sebebiyle performans geliştirme planı sunulduğunu 2010 yılının ilk yarısında yapılan değerlendirmede planın başarıyla tamamlandığı görüldüğünden kendisiyle çalışılmaya devam edildiğini, iyileştirme planı bahane olarak kullanılsaydı sözleşmenin bir yıl önce feshedileceğini, davacının bölgesinin değiştirilmesinin keyfi olmayıp ihtiyaçtan kaynaklandığını, işin niteliği gereği her zaman müşterilerin değişebileceğini ve yeni satış noktaları ile anlaşma yapılabileceğini sadece davacının değil tüm çalışanların bölgelerinde değişiklikler yapılabildiğini,

davacı ile yapılan sözleşmenin 2. maddesinde de görev yerinde değişiklik yapılabileceğinin düzenlendiğini önemli olanın davacının satış noktasını iyi tanımasının değil kendi sorumluluğu altında bulunan eski yeni tüm satış noktalarında objektif bir şekilde kendisinden beklenen görevleri yerine getirmesi olduğunu, davalı şirkette her çalışan için belirli dönemlerde ve gerekli hallerde performans değerlendirilmesi yapılıp bunun sonucunda performansı düşük çıkan personele performans iyileştirme planı sunulduğunu,

davalı şirketin iki kez davacıya eksikliklerini giderebilmesi için performans gelişim planı sunulduğunu buna rağmen davacının işin gereklerini yeterli ve gerektiği şekilde yerine getiremediğini, satış noktaları tarafından davacıyla ilgili şikayet dilekçelerinin sicil dosyasında bulunduğunu, davacıya raporun zorla imzalattırılmasının söz konusu olmadığını kaldı ki davacının raporlardan birini imzalamaktan imtina ettiğini bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda performans yetersizliği veya verimsizlik sebebiyle fesih için a-) işçinin görev tanımının tartışmaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini, b-) işyerinin özelliğine ve işçinin yeteneklerine göre performans kriterlerinin performans değerlendirmesinin kimler tarafından hangi esaslar dahilinde yapılacağının, yapılacak tebligat ile işçinin önceden bilgilendirilmesi ondan sonra performans değerlendirme sürecine girilmesi c-) makul bir performans değerlendirme sürecinden sonra beklenen performansın sağlanamaması, objektif kriterlere göre konulan hedeflere ulaşılamaması halinde bunun sebeplerinin işçiden kaynaklanıp kaynaklanmadığının

araştırılması, işçiden kaynaklanıyorsa savunmasının alınarak ihtarat yapılması d-) işverenin kendisinden kaynaklanan olumsuzlukları ortadan kaldırmasına rağmen işçinin müteakip performans değerlendirme döneminde de başarılı olamaması emsali işçilere göre başarısızlığı kabul edilebilir düzeyde olması, e-) fesihten başka çarenin kalmamış olması ve işverenin geçersiz feshi kanıtlamış olması gerektiği olayda bu koşulların yeterince yerine getirildiği tespit olunamadığı sözleşmenin geçerli sebebe dayanmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı 29.12.2009 tarihinde yapılan performans değerlendirmesinde performansının ortalamanın altında kalması sebebiyle hazırlanan gelişim planında başarılı bulunmuştur. 25.12.2010 tarihli performans değerlendirmesinin sonunda davacı müşteri ilişkilerinde ve satış hedeflerini tutturamaması sebebiyle başarısız bulunmuş ve yeniden performans gelişim planına tabi tutulmuştur.

Davacının sözleşmesi hemen feshedilmeyip 15.03.2011-15.04.2011 tarihleri arasında yeniden performans gelişim planına tabi tutulmuştur. Davacı bu plan sonunda da başarılı bulunmamış, savunması alınmış ve sözleşmesi feshedilmiştir. Davacının performans düşüklüğüne hatırlatılmasına rağmen görevini gereği gibi yapmamasının sebep olduğu dosya içeriği ve davacının kendi beyanından anlaşılmaktadır.

Uyarılara karşın görevini gereği gibi yapmayan davacı ile normal ölçülerde işverenden iş sözleşmesini, iş ilişkisini sürdürmesi beklenemez. Dosya kapsamına göre işverence yapılan feshin geçerli sebebe dayandığı anlaşıldığından mahkemece aksi gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle 4857 sayılı Kanun'un 20/3 maddesi gereğince mahkemece verilen kararın bozularak ortadan kaldırılması ve dairemizce aşağıda yazılı hükmün kurulması gerekmiştir.