Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/18655 K.2019/19658

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığı sırada 01/12/2012 tanzim tarihli senedi boş olarak iş sözleşmesine teminat olarak davalıya verdiğini ancak daha sonra bu senedin 60.000,00-TL bedelli ve 26/04/2013 vade tarihi doldurularak ...3. İcra Müdürlüğünün 2013/2880 esas sayılı takip dosyası ile icra takibine konu edildiğini, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin davalı tarafça sona erdirilmesi esnasında davacının istemesi üzerine bulunamadığı beyan olunarak senedin verilmediğini, söz konusu senedin 15.000,00-TL üzerinden takibe konu edildiğini ve davacıya ait aracın haczedildiğini ileri sürerek söz konusu takip dosyasında ve dava dosyasında bulunan senetten ötürü borçlu olmadığının tespiti ile tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iddialarını yazılı belge ile ispatlaması gerekirken ispatlayamadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ceza davasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 165/1. maddesi uyarınca, bir davada hüküm verilebilmesi başka bir davaya, idari makamın tespitine veya dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.

Öncelikle, ceza mahkemesi kararlarının hukuk davasına etkisi, eş söyleyişle; ceza mahkemesinin hangi kararlarının hukuk mahkemelerini bağlayacağı konusu üzerinde durulmasında yarar vardır:

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74.maddesinde düzenlenmiş olup; hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsız kılınmıştır.

Bu ilke, ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımını; aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının ise, kişi ilişkilerinin Medeni Hukuk alanında düzenlenmesi ve özellikle tazmin koşullarını; öngörmesi esasına dayanmaktadır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “74. maddesinde: “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu açık hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen, beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Ancak, hemen belirtilmelidir ki, gerek öğretide ve gerekse Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.

Vurgulamakta yarar vardır ki, hukuk usulü bir şekil hukukudur. Davanın açılması, itirazların ileri sürülmesi, tanıkların ve diğer delillerin bildirilmesi belirli süre koşullarına bağlı kılındığı gibi, ikinci tanık listesi verilememesi, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı gibi, yargılamanın süratle sonuçlandırılması gayesi ile belirli kısıtlamalar getirilmiştir. Bunun sonucunda, hukuk hakimi şekli gerçeği arayacak, maddi gerçek öncelikli hedef olmayacaktır. Ancak ceza hakimi bunun tersine öncelikli hedef olarak maddi gerçeğe ulaşmaya çalışacaktır. O halde ceza mahkemesinin maddi nedensellik bağını (illiyet ilişkisi) tespit eden kesinleşmiş hükmünün hukuk hakimini bağlamasına, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74.maddesi bir engel oluşturmaz

Yargıtayın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir

Dosya içeriğine göre, davacı, işe girerken kendisinden boş senet alındığını, daha sonra bu senedin 60.000,00-TL bedelli ve 26/04/2013 vade tarihi doldurulmak suretiyle icra takibine konu edildiğini ileri sürerek söz konusu takip dosyasında ve dava dosyasında bulunan senetten ötürü borçlu olmadığının tespiti ile tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ise, davacının şirketi zarara uğrattığını, davacı hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan şikeyette bulunulduğundan, ...3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/402 esas nolu dosyası ile dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu bu dosyanın sonucunun bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.

Davalının belirttiği ceza davasının sonucunun davayı etkileyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından ceza davasının sonucunun beklenmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.