Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/15702 K.2018/22172

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ...... ve ... vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ... ... Baskı Tesislerinde 20/11/2009 tarihinde şoför olarak işe başladığını, davalılardan ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti.’de 19/12/2009 tarihinde sigorta girişinin yapılarak... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.’de çalışmasına devam ettiğini, müvekkilinin işe başladığı ve sigortalı gösterildiği tarih arasında fark olduğunu, 30/06/2012 tarihinde ise davalılardan ... adlı işyerinde sigorta kaydı yapılmak sureti ile işe devam ettiğini ve ... akdinin haksız nedenle sona erdirildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ulusal bayram genel tatil, hafta tatili ve yıllık izin ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. davacının kendi çalışanları olmadığını, diğer davalı şirket ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti. ile aralarında ulaşım hizmetlerine yönelik sözleşme bulunduğunu davacının bu şirketin çalışanı olduğunu belirterek davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunmuş....

Davalı ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti vekili , diğer davalı Yaysat Bayii Bülent Nadir ...an ile aralarında 27.06.2012 tarihli ve davacının imzaladığı protokole göre davacının şirketle olan ... akdinin sona erdiğini, bu protokole göre davacının işe başladığı 19.12.2009 tarihinden ... akdinin sona erdiği 01.07.2012 tarihine kadar ki özlük haklarından sorumluluğunu zaten kabul ettiklerini ve bu döneme ilişkin tüm ödemeleri yaptıklarını, 01.07.2012 tarihinden sonra davacının tamamen ayrı bir firma olan Bülent Nadir ...an da çalışmaya başladığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Nadir ...an, davacının yaklaşık 7 ay yanında çalıştığını, işten çıkarken yasal haklarının ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davalıların alacaklardan müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesi ile davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir.

Karar, davalı ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti. ve... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. nin tüm, davalı ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti.’nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşyeri devrinin ... ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı ... Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan ... sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

Değinilen Kanun'un 120. maddesi hükmüne göre, ... 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, ... yerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi ... yeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. ... ... Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

Maddî ve maddî olmayan unsurların devri söz konusu olmaksızın da işgücünün önem taşıdığı sektörlerde ekonomik birliğin önemli unsurunu olan işçilerin devri de, ... yeri devri olarak kabul edilmelidir.

Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.

Bu açıklamalar ışığında, ... hukukunda ... yeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. ... yeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. ... 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda, davalılardan... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ile ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd.

Şti. arasında 01.01.2010 – 31.12.2010 ve 01.01.2011 – 31.12.2013 tarihleri aralıklarını kapsayan ulaştırma hizmetleri sözleşmesi yapıldığı, sözleşme konusunun... ve Doğan Grubu ... yerlerinde çalışan personele, şirketin konuklarına şirket eliyle şoför tahsis edilmesi, kişilerin ulaşımının sağlanması ile şirket tarafından verilen hizmet karşılığında yapılan her km başına ücret alınması olduğu ve davacının 19.12.2009 – 30.06.2012 tarihlerinde davalılardan ...... ....

Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti. işçisi olarak, 05.07.2012 – 01.03.2013 tarihleri arasında ise davalı ... Nadir ...an işçisi olarak... Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. bünyesinde şoförlük yaptığı anlaşılmıştır. Dosya içerisinde yer alan 27.06.2012 tarihli protokole göre davacı ile birlikte beş adet şoförün 01.07.2012 tarihi itibari ile ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd.

Şti. kadrosundan Bülent Nadir ...an kadrosuna geçiş yapacağı ve personelin geçmişe dönük olarak işe giriş tarihi ile 01.07.2012 tarihi arasında ki tüm özlük haklarının ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti. garantisi altında olduğu kararlaştırılmış ve davacı ile davalı şirketlerce imza altına alınmıştır. Bu açıklamalar karşısında davalı ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...

Nadir ...an arasında işçi devri olmuş ve aradaki ilişkinin ... yeri devri hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği açık olup davalı ...... .... Nak. ve Servis İşlt. Tic. Ltd.

Şti. davacının son işvereni olmadığından devreden işveren olduğu anlaşıldığından davacıyı kendi çalıştırdığı dönem ve ücret seviyesine göre belirlenecek ve ödenen miktarında mahsubu sonucu varsa çıkacak kıdem tazminatından sorumlu olup feshe bağlı diğer alacak kalemleri olan ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden ise sorumluluğu bulunmadığı gibi fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili ücret alacağı bakımında da devir tarihi olan 01.07.2012 tarihine kadar hesaplanan miktarlardan sorumludur.

Mahkemece bu yönler gözetilmeden hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.