Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/27366 K.2020/2891

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi nezdinde 01.03.2002-31.12.2009 tarihleri arasında güvenlik görevlisi olarak çalıştığını iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, idarenin asıl işveren olarak kabulünün mümkün olmadığını, kurum kayıtlarına göre de davacının 2005-2006-2007 yılları arasınadki çalışmasına rastlanmadığını ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş. vekili, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davalı idarenin takdiri ile ücretlerin düşürüldüğünü, bunun üzerine davacının işten ayrıldığını, müvekkili şirketin iş akdini feshetmediğini ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ıslaha karşı zamanaşımı itirazının dikkate alınıp alınamayacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

Uygulamada, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, dava açma tekniği bakımından, tümü ihlal ya da inkâr olunan hakkın ancak bir bölümünün dava edilmesi, diğer bölümüne ait dava ve talep hakkının bazı nedenlerle geleceğe bırakılması anlamına gelir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ilkeye göre, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kesim için zamanaşımını kesmez, zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktar için kesilir.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulandığı dönemde, ıslah dilekçesinin tebliğini izleyen ilk oturuma kadar ya da ilk oturumda yapılan zamanaşımı defi de ıslaha konu alacaklar yönünden hüküm ifade eder. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 371/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

1086 sayılı Hukuk usulü Muhakemeleri Kanunu yürürlükte iken süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı itirazına davacı taraf süre yönünden hemen ve açıkça karşı çıkmamışsa (suskun kalınmışsa) zamanaşımı itirazı geçerli sayılmakta iken, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uygulandığı dönemde süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı itirazının geçerli sayılabilmesi için davacının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Başka bir anlatımla 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamalar bakımından süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı itirazına davacı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı itirazı dikkate alınmaz.

Somut olayda, dava 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre kısmi dava olarak açılmış ve sonuçlandırılmıştır. Davacı 29.12.2015 tarihinde bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah etmiş; ıslah dilekçesi davalılardan Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.’ye 04.04.2016 tarihinde tebliğ edilmiş olup; davalı şirket tarafından 18.04.2016 tarihinde dilekçede zamanaşımı def'i ileri sürülmüştür.

Zamanaşımı definin süresinde olduğu anlaşılmakla, iş sözleşmesinin 31.12.2009 tarihinde sona erdiği hususu göz önünde bulundurularak yıllık izin ücreti alacağının ıslaha karşı zamanaşımı def'i değerlendirilerek belirlenmesi ve yalnızca dava dilekçesindeki miktar ile sınırlı olarak hüküm altına alınması gerekirken bu hususun dikkate alınmaması hatalı olmuştur.

Öte yandan davalı ... vekili tarafından 24.02.2016 tarihli dilekçe ile ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.

Her ne kadar ıslah dilekçesinin davalıya tebliğine ilişkin tebliğ mazbatası dosyada yer almamakta ise de, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edilip edilmediği hususu araştırılarak, davalıya tebliğ edilmediğinin anlaşılması halinde davalı vekili tarafından ıslaha karşı beyan dilekçesinin ibraz edildiği 24.02.2016 tarihi öğrenme tarihi kabul edilerek davacının hak kazandığı işçilik alacaklarının yöntemine uygun biçimde ileri sürülen ıslaha karşı zamanaşımı def'i değerlendirilerek yukarıdaki şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasında giydirilmiş ücretin hesabında esas alınan yemek ücretinin miktarının belirlenmesi hususunda da uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kıdem ve ihbar tazminatının hesaplamasına esas giydirilmiş ücret belirlenirken iş sözleşmesinin feshi tarihi olan 31.12.2009 tarihindeki rayiç değerler itibariyle günlük yemek yardımının 3,00 TL olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Davalı ... vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin ekinde ibraz edilen davacının çalıştığı Atatürk Eğitim ve Araştırma hastanesinde geçerli olmak üzere idare ile dava dışı Avşaroğulları Et Ürünleri Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda Temizlik San. Tic. Ltd.

Şti. arasında 01.01.2008-31.12.2009 tarihli Malzemeli Yemek Pişirme-Servis ve Sonrası Hizmet Alım İşine dair sözleşmede, normal yemek ücretinin 2,27 TL olarak kararlaştırıldığı anlaşılmakla, giydirilmiş ücret belirlenirken bu bedel üzerinden yemek ücretinin hesaplanarak ücrete dahil edilmesi gerekirken, bahse konu itirazın dikkate alınmaması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4-Ayrıca hüküm altına alınan alacakların "net” mi yoksa "brüt" tutar mı olduğunun hüküm yerinde açıklanmaması da infazda tereddüt yaratır mahiyette görüldüğünden doğru bulunmamıştır.