Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2011/1492 K.2011/1946

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin yasal şartları taşımaları nedeniyle davalı kooperatife üye olmak için müracaat ettiklerini, 1991 ve 1995 yıllarında da kooperatif bünyesinde çalışmış olduklarını, kooperatifin 28.06.2003 tarihli genel kurulunda gerekçe gösterilmeksizin taleplerinin reddedildiğini, yönetim kurulunun da buna dayanarak ret kararı verdiğini, oysa ortaklık sıfatını taşıyanların ortaklığa kabulü gerektiğini, kooperatiflerin kamusal ağırlığı nedeniyle açık kapı ilkesi uyarınca üyeliğe kabul gerektiğini ileri sürerek,

müvekkillerinin daha önce çalıştıkları göz önüne alınarak çalıştıkları tarihten itibaren üyeliklerinin tespit ve tescillerine, eski üyeliklerinin tespiti mümkün olmadığı taktirde yönetim kurulu kararının iptal edilerek kooperatife üye olmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi, davacıların eskiye dayalı çalışmalarına ilişkin kayıt bulunmadığını, taleplerinin genel kurul tarafından reddedildiğini, kooperatifin mevcut üyelerinin de yeterli iş olmaması nedeniyle çalışamadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece ilk kararda, kooperatifin değişir ortaklı olmasının yasal unsur olduğu, bu nedenle ana sözleşmede ortaklık sıfatının kazanılması için gerekli şartları taşıyanların ortaklığa kabulü gerektiği, her ne kadar ortaklığa kabulün yönetim veya genel kurulun kabulü ile mümkün olsa da, şartları taşıyan kişilerin kabulünü zorunlu olduğu, üyeliğe kabul etmeme kararının keyfi olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren üyeliklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20.11.2006 tarih ve 2005/11543 esas 2006/11895 karar sayılı ilamıyla, davalı kooperatif, Ladik ilçesinde taşıma amacıyla kurulmuş bir kooperatif olduklarını, taşıma işinin sınırlı olup, ortaklarının bazı günler çalışmadan beklediklerini savunmuş bulunmasına göre bu savunma üzerinde durularak, kooperatif kayıtlarında inceleme yaptırılmak suretiyle kooperatifin iş kapasitesinin davacıların da üye olmasına yetecek miktarda olup olmadığının ve halen kooperatif üyesi olanların menfaatlerin ihlal edilip edilmeyeceğinin denetlenerek iptali istenilen kararın keyfi nitelikte olup olmadığının denetlenmesi gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararı eksik inceleme sebebiyle bozulmuştur.

Bozmaya uyan mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı kooperatifin 37 araç ile öğrenci taşıdığı, Ladik-Samsun arasında 13 minübüsün saat 17.00 ye kadar, Ladik-Havza güzergahında 5 minübüsün saat 16.00 ya kadar çeşitli saatlerde sefer yaptıkları, Ladik-Suluova arasında 6 aracın sıraya girip 4 ünün 2 kez sıraya girdiği, 16 aracın yatta beklediği,...,.... adına ticari araç kaydı bulunduğu, ...'nun 27.04.2006 tarihine kadar, Niyazi Özer'in 06.04.2007 tarihine kadar araçlara sahip oldukları ve ticari plakalarının bulunduğu,

dava tarihine göre davacıların kooperatif üyesi olma şartlarına haiz oldukları, üye olmamaya ilişkin yönetim kurulu ve genel kurulca alınan kararların keyfi olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren davacıların davalı kooperatife üyeliklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif ortaklığına kabul isteminden kaynaklanmaktadır. Mahkemece, bozmaya uyulup bilirkişi raporu alınarak yazılı şekilde hüküm verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporu bozma ilamında istenen hususları denetleme için gerekli ve yeterli bilgiyi vermekten uzaktır.

Mahkemece yeniden taşıma, muhasebe ve kooperatif konularında uzman bilirkişi heyetinden kooperatif kayıtlarında da inceleme yaptırılmak suretiyle kooperatifin iş kapasitesinin davacıların da üye olmasına yetecek miktarda olup olmadığı ve istemin kabulünün halen kooperatif üyesi olanların menfaatlerin ihlal edip etmeyeceğinin iptali istenilen kararın keyfi nitelikte olup olmadığının belirlenmesi hususlarında rapor alınarak uygun sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.