Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2011/3759 K.2012/1589

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı temsilcileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif ortaklığından ihraç edildiğini, yaptığı ödemelerin tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı kooperatif temsilcileri, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının takip tarihi itibariyle 15.195,00 TL çıkma payı alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının 15.195.00 TL asıl alacağa vaki itirazın iptaline karar verilmiştir. Kararı, davalı taraf temsilcileri temyiz etmiştir.

Dava, ihraç edilen kooperatif ortağının çıkma payına ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu' nun 17/1' inci maddesi ve anasözleşmenin 15'nci maddesi gereğince, kooperatiften ihraç edilen ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil ihracın kesinleştiği yılın bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haizdir.

Bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hak talep edilebilir ve bundan önce başlatılan bir takibe dayalı olarak açılan itirazın iptali davası, hakkın doğduğu tarihten sonra takip başlatılmak ve bundan sonra dava açılmak üzere red edilmelidir.

Aynı Kanun' nun 17/2' nci maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek olması nedeniyle ödemelerin geciktirilmesine ilişkin bir genel kurul kararı alınmış ve mahkemece, ödemenin kooperatifin mevcudiyetin tehlikeye düşürecek nitelikte olduğu bilirkişi raporu ile saptansa dahi, bu sadece kooperatife ödemeyi geciktirme hakkı verir ise de, erteleme süresi içinde faizin işlemesini engellemez.

Bu durumda, erteleme süresi dolduktan sonra açılan bir davada davalı kooperatif işlemiş faiziyle birlikte ödeme yapmakla sorumludur.

Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, bilirkişi raporu hüküm kurmak için yeterli ve denetime elverişli değildir.

Bu itibarla, kooperatifler konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu seçilerek, bu açıklamalar ve ilkeler çerçevesinde iddia ve savunma ele alınmak suretiyle, kooperatif defter ve kayıtları, genel kurul tutanakları ve gerekirse banka kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, davacının hangi tarihte ihraç edildiği, ihraç kararına karşı yasal yollara başvurulup vurulmadığı ve ihraç kararının hangi tarihte kesinleştiği hususunun açıklığa kavuşturulması, takibin erken başlatılmadığının tespiti halinde esasa girilmesi, davacının ödediği aidat miktarının belirlenmesi,

ihracın kesinleştiği yılın bilançosunda yer alan genel giderlerden davacının payına düşen miktar da indirildikten sonra, davacının çıkma payı alacak miktarının denetime elverişli rapor alınarak tespiti ile oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.