Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/3728 K.2012/5921

Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahillerden... ve ... Faktor. Fin. Hiz. A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirketin 1991 yılında tekstil sektöründe çalışmak amacıyla kurulduğunu, merkezini ...’ya taşıdığını, İstanbul’da üretim tesislerinin bulunduğunu, sermayenin 2.000.000,00 TL’ye çıkartıldığını, 2008 yılı dünya ekonomik krizi ile birlikte borç stokunun arttığını, likitide problemi nedeniyle şirketin dar boğaza girdiğini, şirketin halen faaliyetine devam ettiğini, iyileştirme projesi kapsamında ortaklarca sermayenin 1.250.000,00 TL daha yükseltilerek alınacak tedbirlerle şirket kârının artırılacağını ileri sürerek, şirketin iflasının ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin iyileştirme süreci içerisinde sürdürülebilir faaliyet kârlılığının sağlanabilmesi ve ... kârının artırılmasının mümkün olduğu, gereken tedbirler alındığında, icra takipleri durdurulduğunda şirketin bir yıl içerisinde ekonomik düzlüğe çıkacağı kanısına varıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 27.12.2011 tarihi itibariyle davacı şirketin iflasının bir yıl süre ile ertelenmesine karar verilmiştir.

Kararı, müdahil.... ve ... Faktoring Finansal Hizmetler A.Ş. vekilleri temyiz etmiştir.

Dava, borca batıklık nedeniyle iflasın ertelenmesi istemine ilişkindir. İflasın ertelenmesi, geçici bir mali darboğaza düşen şirketlerin hayatiyetini koruması, istihdam ve milli ekonomiye katkı sağlaması için öngörülen geçici bir hukuki himaye yoludur.

İflasın ertelenmesini isteyen kooperatif ve sermaye şirketlerinin borca batık durumda bulunması (bir diğer ifade ile varlıklarının rayiç değerlerinin borçlarını karşılayamaması), fevkalade mühletten yararlanmamış olması ve sunacakları iyileştirme projesi kapsamında mali durumlarının ıslahının imkân dâhilinde görülmesi gerekir (İİK.m.179).

Gerek borca batıklığın ve gerek iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olup olmadığının tesbiti özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu değerlendirmelerin yapılması için bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır (HMK.m.266).

Projenin ciddi ve inandırıcılığı öncelikle ve özellikle sermaye ve/veya kârlılığın ne şekilde arttırılacağı ve borca batıklıktan kurtulmanın ne şekilde sağlanacağı somut, belgelere dayalı ve gerçekçi bilgi ve öngörülerden yola çıkılarak tespit edilmeli, diğer proje unsurları için de bilimsel veriler değerlendirilmeli, belirsiz nitelikteki emareler ise erteleme kararı verilmesi için yeterli kabul edilmemeli ve sadece haciz baskısından korunmak suretiyle iflasın ertelenmesinin istenmesinin tespit edilmesi durumunda projenin ciddi olmadığı gözönünde tutulmalıdır.

Dosyaya sunulan iyileştirme projesi, iyileştirme için takip edilecek yolları somut olarak gösteren bir proje olmaktan çok, bir mali müşavirin şirket yönetimine yol gösterici olmak üzere düzenlediği rapor niteliğinde olup somut veri ve proje unsuru içermemektedir.

Ayrıca, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun düzenlendiği 12.12.2011 tarihi itibariyle dört adet kayyım raporunun düzenlendiği, bu raporlarda şirketin cirosunu artırması ve iyileştirme projesinde bahsedilen sermaye artışının yapılması gerektiğinin belirtildiği, ancak bilirkişiler tarafından raporda da ifade edildiği üzere söz konusu kayyım raporları bilirkişiler tarafından incelenemeden rapor düzenlendiği.

06.04.2012 havale tarihli kayyım raporunda düşük olan 2011 yılı cirosu ile iyileştirme projesindeki 2012 yılı hedeflerine ulaşmanın zor olduğu, 14.06.2012 havale tarihli kayyım raporunda ilk üç aylık dönemde ortaya çıkan kârın tamamen kur farkı giderlerinden kaynaklandığı, bu dönemde reel bir kârın gerçekleşmediği, iyileştirme projesinde öngörülen kâr marjı, satış cirosu ve alacaklılara ödeme konusunda gelişme olmayıp borç tasfiyesinin gerçekleşme imkânı olmadığı,

borç tasfiyesinin ancak ortakların sermaye artırımları ile olabileceği ve projede öngörülen hedeflerin çok uzağında olunduğu belirtilmiş olmasına rağmen, şirketin borca batıklıktan nasıl kurtulacağı somut olarak açıklanmadan mahkemece iflasın ertelenmesine karar verilmiştir.

Ayrıca, hükmü temyiz eden müdahil ... Faktoring Finansal Hizmetler A.Ş. vekilinin 27.12.2011 tarihli duruşmada davacı şirketin muvazaalı ve hileli işlemlere giriştiği, davadan önce şirketin hakim ortağı ....’nun eşinden muvazaalı şekilde boşandığı, boşanmadan önce eski eşe şirket tarafından borçlanıldığı ileri sürülmüş, dosyaya sunulan belgelerden de eski eş .... tarafından işbu davanın açılmasından on gün öncesinde 27.12.2010 tarihinde toplam 736.127,79 Avroluk üç bono için takibe girişilerek,

28.12.2010 tarihinde ihtiyati haciz uygulandığı, hileli iflas konusunda yapılmış şikayet sonucunda verilmiş kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz yoluna başvurulduğu görülmüştür. Ancak mahkemece ileri sürülen bu hususlar değerlendirilmediği gibi, bilirkişi raporundan ve dosya kapsamından takibe konu üç bononun borç kalemleri içerisinde yer alıp almadığı anlaşılamamaktadır.

Öte yandan, dosya içinde, iflas erteleme talebinin İİK'nun 179/a maddesinin atfıyla 166/2 maddesine uygun olarak ilanı için tensip zaptında karar alınmış ise de dosya kapsamından sadece yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde ilan edildiği, şirketin muamele merkezinin bulunduğu yerdeki bir gazetede ve Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.

Bu durumda, iflas erteleme talebinin İİK'nun 166/2 maddesine uygun olarak ilan edilmesi, iyileştirme projesinin ciddiliğinin ve inandırıcılığının somut olarak tespiti, projenin uygulanıp uygulanmadığı, proje doğrultusunda şirket ortaklarınca sermaye artırımı yoluna gidilip gidilmediği,

yargılamanın süresi gözetildiğinde, süreç içindeki değişimin değerlendirildiği ve yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak müdahil itirazlarını da karşılayacak şekilde bilirkişilerden açıklamalı, gerekçeli, karşılaştırmalı ve denetime elverişli ek rapor alınarak veya konusunda uzman kişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıdaki ilkeler çerçevesinde rapor alınarak, varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.