Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/5186 K.2012/7742

Davacının açmış olduğu iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahiller Akbank T.A.Ş. vekili ile Asya Katılım Bankası A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirketin .....'de nakliye işi ile iştigal ettiğini, sermayesinin 3.000.000,00 TL. olduğunu, şirketin 2012 yılı bilançosunda pasiflerin 3.490.491,17 TL daha fazla olduğunu, şirketin bu güne kadar ödemelerini aksatmadığını, hakkında icra takibinin bulunmadığını, ancak 2012 yılında yaşanan krizin şirketi kötü etkilediğini, iyileştirme projesi kapsamında şirketin ıslahının ve borç ödeyebilecek hale gelmesinin mümkün olduğunu ileri sürerek, iflasının bir yıl süreyle ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre, ilk bilirkişi raporundaki şirket ortaklarının nakit veremeyecekleri görüşüne, ortakların halen sermaye borçlarının bulunduğu ve bunu tamamlamalarının mümkün olduğu kanaatiyle katılınmadığı, daha sonra alınan bilirkişi raporu ve davacı tarafça ibraz edilen uzman görüşünün kanaat edinilmeye uygun bulunduğu, şirketin sunduğu iyileştirme projesinin gerçek ve uygulanabilir bir proje olduğu,

bu projenin uygulanmasının şirket alacaklarının menfaatine olacağı ve borçların daha fazlasının ödenmesinin mümkün olabileceği, şirketin iflası halinde gerek şirkette çalışan personelin işsiz kalması ve kaliteli personelin ekonomiye yaratacağı değerlerden mahrum kalınması sonucu ekonominin uğrayacağı olumsuz etkiler, gerekse çalışan bir işletmenin kazancı üzerinden ve çalıştırdığı personel yönünden ödeyeceği vergilerin toplum refahına yansımasının oluşmayacağı gerekçesiyle iflasın ertelenmesine karar verilmiştir.

Kararı, müdahiller ... vekili ile Asya Katılım Bankası AŞ. vekili temyiz etmiştir.

İflasın ertelenmesini isteyen kooperatif ve sermaye şirketlerinin borca batık durumda bulunması (bir diğer ifade ile varlıklarının rayiç değerlerinin borçlarını karşılayamaması), fevkalade mühletten yararlanmamış olması ve sunacakları iyileştirme projesi kapsamında mali durumlarının ıslahının imkân dâhilinde görülmesi gerekir (İİK.m.179).

Öte yandan iflasın ertelenmesi istemi aynı zamanda borca batıklık bildirimi niteliğinde bulunduğundan bu hususun İİK’nun 166 ncı maddesi uyarınca ilan edilmesi ve dava sonucunda hukuki durumları etkilenebilecek kimselerin müdahalesine imkân tanınması gerekir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan TTK’nun 376 ncı maddesine göre borca batıklık bildiriminin şirket müdürlerince karara bağlanması ve davaya açacak vekilin vekaletnamesinde de BK’nun 504 üncü maddesine uygun biçimde iflas ve iflasın ertelenmesine ilişkin yetkinin bulunması şarttır.

Gerek borca batıklığın ve gerek iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olup olmadığının tesbiti özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu değerlendirmelerin yapılması için bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır (HMK.m.266). Hâkim de bu raporla o konudaki özel ve teknik bilgi ihtiyacını giderebilmeli ve raporun hukuka uygunluğunu denetlemelidir. Projenin ciddi ve inandırıcılığı öncelikle ve özellikle sermaye ve/veya kârlılığın ne şekilde arttırılacağı ve borca batıklıktan kurtulmanın ne şekilde sağlanacağı somut, belgelere dayalı ve gerçekçi bilgi ve öngörülerden yola çıkılarak tesbit edilmeli, diğer proje unsurları için de bilimsel veriler değerlendirilmelidir.

Şirket varlıklarının değerlemesi bilanço rakamları üzerinden değil, şirket varlıklarının niteliklerini bilebilecek durumdaki (makine mühendisi, inşaat mühendisi, emlakçı vb. gibi) kimselerden seçilecek bilirkişilerce ve piyasa rayiçlerine göre yapılmalıdır.

Bu durumda mahkemece davacı şirketin borca batıklık durumunun tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirlenmesi ve projenin ciddi ve inandırıcı olup olmadığı ve süreç içindeki uygulamaların projede gösterilen iyileştirme unsurlarına uygun bulunup bulunmadığı hususunda somut verilere dayalı, teknik, denetime elverişli ve detaylı bir inceleme için, dosyanın oluşturulacak uzman bir heyete tevdii ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ve varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmek gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Yargılamanın bir dava olarak esas üzerinden incelenmesi gerekirken, değişik iş şeklinde incelenmesi de usule aykırıdır.