Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/3203 K.2013/4781

Taraflar arasındaki ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, asıl davada müvekkilinin üyesi olduğu davalı kooperatiften gönderilen ihtarlarda borçları ödemediğinden bahisle haksız olarak ihraç edildiğini, müvekkilinin borcunun talep edilen miktar kadar olmadığını, borç dönemlerine ilişkin genel kurul kararlarının iptali için açtığı davaların derdest olduğunu, bu davaların sonucunun beklenmesi gerektiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptaline; birleşen davada, müvekkilinin ihraç kararına konu iki ihtarnamede belirtilen ....497,00 TL kadar borçlu olmadığını, müvekkilinin de bir kısım kalemler nedeniyle davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürerek, kooperatifle müvekkili arasında borç alacak durumunun belirlenerek, ....497,000 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, asıl ve birleşen davada ihraç işleminin usulüne uygun olduğunu, davacının iddia ve taleplerinin haksız olduğunu savunarak, her iki davanın da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, asıl dava hakkında iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ihraç kararın doğru olduğu gerekçesiyle, asıl davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine ... Yüksek ....

Hukuk Dairesi’nin 07.07.2009 tarihli ilamıyla davaya konu alacağın varlığının ve miktarının belirlenmesinin, buna göre de ihraç kararının yerinde olup olmadığının menfi tespit ve genel kurul iptali davalarının sonucuna göre belirleneceği göz önüne alındığında taraflar arasında görülen menfi tespit ve genel kurul iptali davalarının akıbetinin araştırılması, gerektiğinde sonuçlarının beklenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuş; bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş, davacı tarafından açılan menfi istemli dava ile bu dava birleştirilmiş, tüm dosya kapsamına göre, ihraç kararının doğru olduğu,

ihtarlarda belirtilen miktar kadar davacının borcunun olduğu, davacının aidatlarını ödemediği, genel kurulun iptali bakımından borç alacak ilişkisinin bir önem taşımadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

...) Asıl dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali, birleşen dava, kooperatifle davacı arasındaki borç alacak durumu tespit edilerek davacının ....497,000 TL borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacının ihraç kararına dayanak teşkil eden ihtarnamelerde talep edilen alacak dönemi 2002 yılının nisan ayından 2004 yılının haziran ayına kadar olan döneme ilişkin aidat ve gecikme faizi borcudur.

Davacı davanın başından beri ileri sürdüğü beyanlarında 2002 ve 2004 yılları genel kurul toplantılarında alınan kararlarının iptali için dava açtığını, bu davaların sonucuna göre kendisinden talep edilen alacak miktarında değişiklik olacağını belirtmiş, bozma ilamında da bu davaların sonuçlarının üzerinde durularak karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ve mahkemece de bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş olmasına rağmen bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, bu davalarının sonuçlarının ne olduğu,

denetime elverişli bir şekilde mahkemece incelenip incelenmediği anlaşılamadığı gibi mahkemece bu konuda hatalı değerlendirmelerde bulunulduğu görülmüştür.

Bu durumda, mahkemece yapılacak ... davacının beyanlarında belirttiği, mahkeme ve esas numaraları dosyada mevcut olan genel kurul kararlarının iptali istemine konu davaların akıbetlerinin ne olduğu, sonuçlanıp sonuçlanmadıkları, sonuçlanmış iseler asıl ve birleşen davaya olan etkileri bilirkişi marifetiyle tespit edilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Zira ihtarnamalere konu alacak dönemleri dikkate alındığından davacının asıl ve faiz borcunun anılan davaların sonucuna göre değişiklik göstermesi ihtimali mevcut bulunmaktadır.

Ayrıca, kooperatif genel kurullarında aidat ödemelerinin geciktirilmesi halinde alınması kararlaştırılan gecikme zammı temerrüt faizi niteliğindedir. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 120/... maddesine göre, sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faiz oranı, birinci fıkrada belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz. 6101 sayılı Kanun'un .... maddesine göre TBK'nın temerrüt faizine ilişkin 120. maddesi görülmekte olan davalarda da uygulanır. Bu yön gözetilmeksizin, davacı kooperatif genel kurullarında kabul edilen faiz oranlarına göre hesaplama yapan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.

...) Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.