Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5543 K.2013/6212

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi iken, üyelikten ihraç edildiğini, üyelikten ihraç kararının iptaline ilişkin kararın kesinleştiğini, müvekkiline kur'ada isabet eden dairenin davalı ...'a tahsis edildiğini ileri sürerek, dairenin müvekkili adına tapuya tesciline, daireyi kullanan ...'ın müdahalesinin men'ine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ....000,00 TL ecrimisilin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, ihraç kararının kesinleşmediğini, kooperatif tapu maliki olmadığından tapu iptali tescil davasında hasım olamayacağını, davacının kooperatife olan mali yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının üyelikten ihracı üzerine üye olarak kaydedilen....r'den ortaklık hakkını devir aldığını, bu durumun genel kurul kararıyla da sabit olduğunu, kooperatife yönelik tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kendisinin kooperatiften çıplak olarak teslim aldığı daireye bir çok tadilat yaptığını, bu nedenle de davacının sebepsiz zenginleşeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı hakkındaki ihraç kararının iptaline karar verildiği, mali yükümlülüklerini yerine getirmeksizin davalı kooperatiften tescil isteminde bulunmasının hakkın kötüye kullanılması olup, kendisine yükümlülüğünü yerine getirmeden talepte bulunma hakkı vermeyeceği, öncelikle maddi yükümlülüklerine yerine getirdikten sonra böyle bir dava açabileceği gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

...- Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...-Dava, tapu iptal ve tescil, müdahalenin men-i ve ecri misil istemine ilişkindir.

Konut yapı kooperatifleri aidat ödeme yükümlüğünü yerine getiren ortaklarına kullanılabilir durumdaki bir daire tahsisle yükümlüdür. Kooperatif anasözleşmesinin 62. maddesi uyarınca, konutlar maliyet bedelleri kesinleştikten sonra ortaklar veya temsilcilerinin katılımıyla noter önünde çekilecek kur'a ile dağıtılır. Konutların

anasözleşmenin 59/.... maddesine göre ortaklara dağıtılması halinde kur’aya başvurulmaz. Bu durumda, bir konutun ortağa tahsis edildiğinden söz edilebilmesi için ya kur’a sonucu konutun tahsis edilmiş olması konutların genel kurulca belirlenecek esaslar dahilinde ortaklara dağıtılmış olması ve genel kurulun bu dağıtımı açık veya zımni olarak onaylaması gerekir.

Anlatılan ilkeler dışında, yönetim kurulu genel kurulun kararı veya onayı olmaksızın bir konutu belli bir ortağa tahsisine karar veremez. Tahsis ortağa şahsi hak sağlar. Kooperatifçe bir dairenin geçerli bir tahsis işlemiyle bir ortağa tahsisi halinde, tahsis edilen ortağın rızası olmaksızın, ortaklığı devam ettiği sürece konutun başka bir ortağa tahsisi mümkün değildir.

Kooperatif tarafından taşınmazın ortağa tahsisi, mülkiyeti geçiren bir işlem olmayıp, kooperatifle olan iç ilişkide bir hak bahşeden ve koşulları oluştuğunda kooperatife karşı tapu iptal ve tescil talebinde bulunma hakkı yanında ortağa, tahsis hakkına karşı yapılan haksız saldırılarda üçüncü kişilere karşı müdahalenin men'i ve ecri misil davası açmaya izin veren bir haktır.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK'nın 297/.... maddesi, "hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmünü içermektedir.

Mahkemece, davacının tapu iptali ve tescil talebinin, borcuna bağlı olarak değerlendirme yapılarak reddine karar verilmiş ise de, müdahalenin men'i ve ecrimisil talebi yönünden herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmamış hüküm kurulmamıştır.

Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifin adresinde defter ve kayıtların incelenmesi için keşif yapılması, buna rağmen inceleme yapılamaz ya da defter ve belgelere ulaşılamaz ise Ticaret Sicil Memurluğu'ndan, mümkün olmazsa kooperatif anasözleşmesinin 41. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden, kooperatifin bilançosu, gelir gider cetvelleri, yönetim ve denetim raporları, genel kurul tutanakları, ortaklık cetvelleri, kur'a ve tahsis belgeleri celbedilip kooperatifler konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yaptırılarak, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde dava konusu taşınmazın kime tahsis edildiği,

davacı ve davalı ...'tan hangisinin tahsis önceliğinin bulunduğu, buna göre üstün hak sahibi olduğu hususunda rapor alındıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.