Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/8950 K.2014/1938

Taraflar arasındaki alacak davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davaların kabulüne yönelik olarak verilen hükmün asıl ve birleşen 2010/124 esas davalarda davalılar-birleşen 2008/300 esas ve 2009/140 esas davalarda davacılar vekilince duruşmalı, asıl ve birleşen 2010/124 esas davada davacı-birleşen 2008/300 esas, 2009/140 esas davalarda davalı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti.

Belli günde asıl ve birleşen 2010/124 esas davalarda davalılar-birleşen 2008/300 esas, 2009/140 esas davalarda davacılar vekili avukat... gelmiş, diğer taraflardan gelen olmadığından onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, davalı yükleniciler ile davacı arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicilerin inşaatı süresinde teslim etmediğini ileri sürerek, kira (gecikme) tazminatı, cezai şart ve ıslah işlemi ile eksik ve kusurlu işbedelinin tahsilini, davalı yükleniciler vekili, birleşen davalarında, dava konusu bağımsız bölümlere konulan ipoteklerin zamanında kaldırılmadığını ve yüklenicilerin, sözleşme dışı imalat yaptıklarını ileri sürerek, ilave işler bedeli ile sözleşmede belirlenen cezai şart ve uğradıkları zararın tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

Taraf vekilleri, davaların reddini istemişlerdir.

Mahkemece, bilirkişi raporları da dikkate alınarak, davalı yüklenicilerin inşaatı süresinde tamamlamadıkları, eksik ve kusurlu işler bulunduğu, ancak cezai şart koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, arsa sahibinin açtığı davaların kısmen kabulüne, yüklenicilerin davalarında ise; fazladan yapılan imalat bedelinin tahsiline, ipoteklerin kaldırılmaması nedeniyle istenen cezai şart isteminin koşulları oluşmadığı gerekçesiyle, bu talebin reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı (birleşen davalarda davalı) arsa sahibi K.... İnşaat Taah. San. ve Ltd. Şti. ile davalı (birleşen davalarda davacı) yükleniciler A.. P.. ve N.. P.. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, temyiz eden taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Arsa sahibi ile yükleniciler arasındaki 07.09.2005 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre inşaatın bitirilerek teslim edilmesi gereken tarihin 07.12.2007 olduğunda çekişme bulunmamaktadır. Asıl ve birleşen 2010/124 esas sayılı davalarda; arsa sahibi, bu tarihten itibaren oluşan gecikme tazminatının tahsilini istemiş, mahkemece de anılan tarihten itibaren bağımsız bölümlerin fiili teslim tarihine kadar.

972 parsel sayılı taşınmaz üzerine yapımı kararlaştırılan benzin istasyonu yönetim binası için ise birleşen dava tarihine kadarki dönem için hesaplanan tazminat hüküm altına alınmıştır. Ne var ki, 972 parsel davacı arsa sahibine ait olmayıp, dava dışı üçüncü kişi adına kayıtlıdır. Arsa sahibi, yönetim binası yapımı ile ilgili olarak gerekli hususları temin ederek hazırladığı onaylı projeleri 14.03.2009 tarihinde yükleniciye teslim etmiştir.

Dosya ve sözleşme kapsamına göre, bir başkasına ait 972 parselde yapılacak iş yönünden, gerekli yasal hazırlıkları yapmak yükümlülüğünü arsa sahibinin üstlendiği anlaşılmaktadır. Bu durum, 15.10.2012 günlü ek bilirkişi raporunda belirtilerek projelerin yüklenici tarafa ibraz tarihine, makul inşaat süresi eklendikten sonra belirlenen 14.06.2009 tarihinden, talep doğrultusunda 15.03.2010 dava tarihine kadar kira (gecikme) bedeli hesaplanmıştır.

O halde, sözü edilen ek raporda belirlenen gecikme tazminatına karar verilmesi gerekirken, istasyon yönetim binası için de sözleşmedeki teslim tarihinin esas alınarak, bulunan miktarın hüküm altına alınması doğru olmamıştır.

Yükleniciler ise, 2008/300 esas sayılı birleşen davalarında, sözleşme dışı yaptıklarını iddia ettikleri imalat bedelinin tahsilini istemişlerdir. Taraflar arasındaki sözleşmede yapımı kararlaştırılan inşaatın sözleşme ve eklerine uygun yapılacağı belirtildikten sonra ayrıca onaylı projesine de uygun olacağı ifade edilmiştir. İmar mevzuatı gereğince yapılan işlerin onaylı projesine uygun olması da zorunludur.

Bunun yanında, yine taraflar arasında, imalatın ifası sırasında kalite yönünden C.... villaları kataloğuna uyulacağı kararlaştırılmış ve yüklenici tarafça bu husus imza altına alınmıştır. Tapu devrini içermeyen eser sözleşmeleri, herhangi bir şekil şartına bağlı olmayıp, katalog altındaki imzalar da inkâr edilmediğinden, yüklenicinin imalat türü ve kalitesi yönünden bu taahhüdüne de uyması gerekmektedir.

Şu halde, öncelikle, yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde, sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen imalat kalemleri için inceleme yapılmalıdır. Bununla birlikte, Yargıtay'ın istikrarlı içtihatları uyarınca, arsa sahibinin bağımsız bölümlerine yapılan ilave işler yönünden, yüklenicilerin, kendilerine ait bağımsız bölümlere de yapmak suretiyle yarar sağladığı imalat türleri için ilave iş bedeli talebinde bulunmaları mümkün değildir.

Keza, aynı ilkeden hareketle, tüm taraflar yarar sağlayacağından, ortak alanlarda yapılan işler yönünden de, ilave iş bedeli istenemeyecektir.

Yukarıda saptanan hukuksal durum karşısında, mahkemece yapılması gereken iş, gerekirse yerinde keşif yapılarak, alınacak bilirkişi raporu ile izah edilen ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılmasından ve sonucuna uygun hüküm tesis edilmesinden ibarettir. Açıklanan sebeplerle, eksik inceleme ve hatalı yoruma dayalı mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.