Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/1910 K.2014/5445

Taraflar arasındaki teminat mektubunun iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında düzenlenen sözleşme uyarınca müvekkili tarafından davalıya verilen Alternatifbank A.Ş. tarafından düzenlenen 10.04.2012 tarihli 9250TM00444 numaralı 60.308,00 TL bedelli teminat mektubunun, müvekkilince sözleşmedeki edimin eksiksiz yerine getirmesine karşılık davalı tarafça iade edilmediği ileri sürülerek, teminat mektubunun iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili, davacının edimini yerine getirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; dava ikame edilirken davacının edimini tam olarak ifa edip etmediğinin belirlenebilmesi amacıyla gerekli olan bilirkişi ücretinin yatırılmadığının anlaşılması üzerine davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 114/g ve 120/2 maddesi gereğince toplam 300 TL gider avansını yatırmak üzere sonuçları ihtar edilerek 2 haftalık kesin süre verildiğine dair tebligat yapılmasına karşılık gider avansının kesin süreden sonra yatırıldığı, HMK'nın 114/g maddesi gereğince gider avansının verilecek kesin süre içerisinde yatırılmasının dava şartlarından olduğu,

HMK'nın 115. maddesinde "mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve şart noksanlığı giderilmemişse davayı usulden reddeder." hükmünün düzenlendiği gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Dava, teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-g maddesinde gider avansının yatırılmaması dava şartları arasında sayılmış olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi 4/ç maddesinde ise, bilirkişi deliline dayanılmış olması halinde bilirkişi ücretinin gider avansı kapsamında kaldığı düzenlenmiştir.

YHGK'nın 12.12.2012 tarih ve 2012/9-1170 Esas, 1172 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, mülga 1086 sayılı HUMK'nın 163. maddesi ile 6100 sayılı HMK'nın 94. maddesi uyarınca kesin süreye ilişkin ara kararının hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık olması, taraflara yüklenen yükümlülüklerin, yapılması gereken işlerin neler olduğunun açıklanması gerekir.

Ayrıca kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve anlatılanların tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın reddedileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır. Bazı hallerde kesin sürenin kaçırılması, o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, davanın kaybedilmesine neden olmaktadır.

Böyle bir durumda, geciken adaletin adaletsizlik olduğu düşünülerek, davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere getirilen kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. (Benzer ilkelere YHGK’nın 18.02.1983 gün 1980/1-1284 E., 1983/141 K.. 22.11.1972 gün 8/832 E., 935 K.. 13.10.2010 gün 17-510 E., 485 K..

28.04.2010 gün 2-221 E., 241 K. ve 28.03.2012 gün 19-55 E., 249 K. sayılı ilamlarında da değinilmiştir.)

Somut olayda, mahkemece, 10.01.2013 tarihli tensip ara kararının 1 no'lu bendi ile 300,00 TL bilirkişi ücretinin yatırılması hususunda HMK'nın 94. maddesine uygun olarak kesin süre verilmiş ise de, bu hususta davacı vekiline çıkarılan meşruhatlı tebligatta istenen gider avansının hangi kalemlerden oluştuğu hususunda herhangi bir açıklık bulunmamaktadır. HMK'nın 94. maddesi uyarınca hakimin verdiği kesin sürenin sonuç doğurabilmesi için, yapılması istenilen işlemlerin her biri için ne miktar ücret yatırılması gerektiği açık bir şekilde belirtilmelidir. Bu durumda, verilen kesin sürenin usulüne uygun olmadığı hususu gözetilerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.